Ακαδημία Πλάτωνος: Οι κάτοικοι έχουν προτάσεις για το μέλλον της ιστορικής συνοικίας
H Ακαδημία Πλάτωνος είναι μια περιοχή μεγάλης ιστορικής και οικολογικής σημασίας που εδώ και χρόνια βιώνει μία πολύπλευρη υποβάθμιση. Η υποβάθμιση αυτή αναγνωρίζεται από το 1988 στο κείμενο και τις προτάσεις του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Δήμου Αθηναίων, όμως εικοσιένα χρόνια τώρα, καμία ουσιαστική ενέργεια από πλευράς Δήμου, ανάλογη της σοβαρότητας των προβλημάτων, δεν έχει προωθηθεί.
Αντίθετα, τα τελευταία χρόνια, οι κάτοικοι της περιοχής γίνονται μάρτυρες μιας εντεινόμενης προσπάθειας άλωσης κάθε αδόμητου χώρου – ανάμεσά τους και πολλών χαρακτηρισμένων ως κοινόχρηστων, που όμως δεν έχουν απαλλοτριωθεί από το Δήμο – με πρόσχημα μια «ανάπτυξη» μακριά από τις πραγματικές ανάγκες των κατοίκων της συνοικίας. Μίας «ανάπτυξης»που τα τελευταία χρόνια παίρνει τον χαρακτήρα των πολυώροφων οικοδομών και της εισβολής των real estate.
Οι κάτοικοι της περιοχής, σε μία προσπάθεια να αντισταθούν στην εντεινόμενη «επίθεση» που δέχεται η γειτονιά, δημιούργησαν την Επιτροπή Κατοίκων της Ακαδημίας Πλάτωνος.
Η δράση της Επιτροπής ξεκίνησε όταν η Νομαρχία Αθηνών ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει την ανέγερση δύο κτηρίων σε ένα οικόπεδο, ιδιοκτησίας της, στην οδό Αίμωνος, 300 μόλις μέτρα από το Αρχαιολογικό Πάρκο της Ακαδημίας Πλάτωνος. Το σχέδιο της νομαρχίας προέβλεπε την κατασκευή ενός 7όροφου και ενός 6όροφου κτιρίου, εμβαδού 4.500 τ.μ, σε οικόπεδο που υπάρχουν αρχαιολογικά ευρήματα και σε απόσταση 20-50 μέτρων από ιδιωτικά και δημόσια σχολεία και νηπιαγωγεία.
Η Επιτροπή των Κατοίκων αντέδρασε -όπως ήταν φυσικό- σε αυτό το σχέδιο που θα αύξανε κατακόρυφα την κυκλοφοριακή κίνηση στην περιοχή και θα επηρέαζε την ασφαλή πρόσβαση των μαθητών στα σχολεία. Διεκδίκησε στο οικόπεδο να κατασκευαστούν τα απαραίτητα νηπιαγωγεία που λείπουν από την περιοχή και να αναδειχθούν τα ευρήματα της αρχαιολογικής έρευνας. Τελικά, μετά από πολυάριθμες κινητοποιήσεις, οι κάτοικοι κατάφεραν να χαρακτηριστεί από τον Δήμο το οικόπεδο της Νομαρχίας σαν χώρος σχολείου.
Το δεύτερο επίμαχο, προς οικοδόμηση , οικόπεδο που ξεσήκωσε την αγανάκτηση των κατοίκων είναι το οικόπεδο που εφάπτεται στον αρχαιολογικό χώρο και βρίσκεται επί των οδών Φάωνος και Διονύσου. Είναι ένα οικόπεδο που εξαιρέθηκε από τις απαλλοτριώσεις που έγιναν στην περιοχή. Στο εν λόγω οικόπεδο, η κατασκευαστική εταιρεία REDS, θυγατρική του ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ συμφερόντων Μπόμπολα, σχεδιάζει να ανεγείρει 5ώροφο κτίριο γραφείων με 3ώροφο υπόγειο πάρκινγκ και συνολική επιφάνεια 19.150 τμ. Ένα κτίριο που σχεδιάζεται να χτιστεί μια ανάσα από το Αρχαιολογικό Πάρκο -σε οικόπεδο με αρχαιολογικά ευρήματα- και απέναντι ακριβώς από τον χώρο που προορίζεται για την ανέγερση του Νέου Μουσείου των Αθηνών!!! Μετά από τις αντιδράσεις των κατοίκων και την κατάθεση ερώτησης κοινοβουλευτικού ελέγχου από το ΣΥΡΙΖΑ, ανακλήθηκε η οικοδομική άδεια -η οποία παρανόμως είχε δοθεί- και διακόπηκαν οι οικοδομικές εργασίες στο οικόπεδο της REDS, αφού αποδείχθηκε ότι η εταιρεία δεν είχε εγκεκριμένη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Μετά από παρεμβάσεις της Επιτροπής που σαν στόχο είχαν την εφαρμογή του ρυμοτομικού σχεδίου, έτσι ώστε να μην είναι δυνατή η άναρχη δόμηση της περιοχής, το τμήμα Πολεοδομικών Μελετών του Σχεδίου Πόλης του Δήμου Αθηναίων κατέληξε στη σύνταξη δύο μελετών. Η πρώτη μελέτη αφορούσε την «τακτοποίηση» του Αρχαιολογικού Άλσους και η δεύτερη «τον πολεοδομικό ανασχεδιασμό της περιοχής». Για τις μελέτες αυτές ο Δήμος όρισε περίοδο διαβούλευσης ενός μηνός με τους κατοίκους και τους φορείς της περιοχής.
Η Επιτροπή κατοίκων παρακολούθησε τις διαδικασίες διαβούλευσης και εξέφρασε την επι της αρχής διαφωνία της με τις μελέτες του Δήμου.
Οι λόγοι της διαφωνίας έχουν να κάνουν με το γεγονός ότι :
α) Η μελέτη αυτή αποτελεί μια απλή τροποποίηση του σχεδίου πόλης που σαν μόνο στόχο της έχει την τακτοποίηση των ζητημάτων που προέκυψαν με τις εκδόσεις των οικοδομικών αδειών (βλ. REDS) και όχι τον Πολεοδομικό ανασχεδιασμό της περιοχής.
β) Η προώθηση της παραπάνω μελέτης προϋποθέτει την έγκριση, από τα αρμόδια Υπουργεία, προηγούμενης μελέτης που είχε υποβάλει ο Δήμος Αθηναίων για την «Τακτοποίηση του ορίου του Αρχαιολογικού Άλσους της Ακαδημίας Πλάτωνος».
Στη μελέτη εκείνη προτείνεται μείωση του ορίου του αρχαιολογικού χώρου στο νότιο τμήμα του. Εκεί δηλαδή που υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την ανέγερση κτιρίων γραφείων και το θεσμοθετημένο όριο του αρχαιολογικού χώρου εμποδίζει την έκδοση νόμιμων οικοδομικών αδειών. Με βάση τις προτάσεις του Δήμου, χώροι που έχουν απαλλοτριωθεί από το ΥΠΠΟ υπέρ του Αρχαιολογικού Άλσους δίνονται για τη διάνοιξη οδών προκειμένου στη συγκεκριμένη περιοχή να ισχύσει ως έχει το σχέδιο πόλης του 1968 (!) και να παραμείνουν αλώβητες οι ιδιοκτησίες.
γ) Γιατί η μελέτη αγνοεί το πάγιο αίτημα των κατοίκων για επέκταση του Αρχαιολογικού Χώρου και ουσιαστική αναβάθμισή του. Έτσι:
- δεν προτείνει στο ΥΠΠΟ να επανεξετάσει την χωροθέτηση του Μουσείου της Πόλης των Αθηνών σε γειτονικούς αδόμητους χώρους και όχι σε τμήμα του υπάρχοντος Άλσους, όπου μάλιστα πρόσφατα εγκαινιάστηκε πανηγυρικά γήπεδο πληρωμένο από τους δημότες
- δεν προτείνει να αλλάξουν οι χρήσεις γης στη Ζώνη Προστασίας του Αρχαιολογικού Άλσους εντός της οποίας έχει θεσμοθετηθεί από το ΥΠΠΟ «Βιομηχανικό Πάρκο» (!)
- δεν παίρνει υπόψη έστω το γενικό σχεδιασμό (Πρόγραμμα ΕΑΧΑ, Σχέδιο Νόμου για το Ρυθμιστικό Σχέδιο Αττικής) για την ένταξη του χώρου στο πρόγραμμα Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας μέσω της οδού Μοναστηρίου που ανήκει στην άλλη γειτονιά της Συνοικίας Ακαδημίας Πλάτωνος, τον Άγιο Γεώργιο.
Έτσι, ο μοναδικός και πολύ σημαντικός Αρχαιολογικός Χώρος της Ακαδημίας Πλάτωνος αλλά και το νέο Μουσείο που αποτελεί υποδομή μητροπολιτικού χαρακτήρα:
- θα εξακολουθήσουν να παραμένουν αποκομμένα από τους υπόλοιπους αρχαιολογικούς χώρους, με ακατάλληλη έως άγνωστη πρόσβαση και κυρίως με υποθηκευμένη την προοπτική ένταξής τους στο πρόγραμμα της ΕΑΧΑ
- θα πνιγούν μέσα σε μια σύγχρονη «υποβάθμιση» που θα δημιουργήσει η ταχύτατη ανέγερση μεγάλων κτιριακών συγκροτημάτων
δ) Η μελέτη δεν ανταποκρίνεται στις υπάρχουσες και συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες των κατοίκων για κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους (βλ. δημοτικά ιατρεία, σχολεία, νηπιαγωγεία, χώρους άθλησης) αφού δεν στηρίζεται σε επίσημα στατιστικά στοιχεία ούτε για το ύψος του πληθυσμού ούτε για την κοινωνική του σύνθεση (βλ. υψηλά ποσοστά ανεργίας, μεγάλος αριθμός μεταναστών κ.α).
Απέναντι στο σχέδιο του Δήμου η Επιτροπή Κατοίκων της Ακαδημίας Πλάτωνος προτείνει τα εξής:
- Να αποσυρθεί η μελέτη που έχει υποβληθεί από το Δήμο στο Υπουργείο Πολιτισμού και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος περί «Τακτοποίησης του ορίου του Αρχαιολογικού Άλσους Ακαδημίας Πλάτωνος».
- Να σταματήσουν οι μεμονωμένες διαδικασίες τροποποίησης του σχεδίου πόλης που θίγουν το θεσμοθετημένο όριο του Αρχαιολογικού Άλσους στο νοτιοδυτικό τμήμα του.
- Να καταργηθεί η Απόφαση του πρώην Υπουργείου Πολιτισμού του 2004 που ορίζει χρήση Βιοτεχνικού Πάρκου εντός των ορίων της Ζώνης Προστασίας του Αρχαιολογικού Άλσους.
- Να επεκταθεί ο Αρχαιολογικός Χώρος στις αδόμητες γειτονικές εκτάσεις. Να ανεγερθεί το νέο Μουσείο της Πόλης των Αθηνών καθώς και η Ακαδημία των Εθνών που έχει εξαγγελθεί σε χώρους κοντά αλλά εκτός του σημερινού Αρχαιολογικού Χώρου. Να παρθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα (χάραξη οδικού δικτύου, κυκλοφορία, πρόσβαση, χρήσεις γης στην άμεση περιοχή) για τη δημιουργία ενός σύγχρονου και πολεοδομικά αναβαθμισμένου πολιτιστικού πόλου μητροπολιτικής εμβέλειας.
- Να ενταχθεί άμεσα το Αρχαιολογικό Άλσος στο πρόγραμμα της ΕΑΧΑ. Να μην προωθηθεί καμία παρέμβαση από το Δήμο που δημιουργεί αρνητικά δεδομένα για την προοπτική αυτή.
Όλη η Συνοικία της Ακαδημίας Πλάτωνος να υπαχθεί στις διατάξεις του Νόμου περί «Πολεοδομική αναμόρφωση προβληματικών περιοχών εγκεκριμένων σχεδίων πόλεως» γιατί συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις. Με αυτόν τον τρόπο θα εξεταστεί συνολικά η περιοχή και οι ανάγκες της και θα υπάρξει δυνατότητα κάλυψης των συνοικιακών αναγκών στους χώρους που θα προκύψουν στις μεγάλες αδόμητες εκτάσεις. - Η Μελέτη Πολεοδομικής Αναμόρφωσης να αποτελέσει αντικείμενο Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού. Πιστεύοντας πως μια τέτοια μελέτη θα έχει την ευκαιρία να προτείνει εναλλακτικές λύσεις για το σύνολο των προβλημάτων της περιοχής.
Η Επιτροπή Κατοίκων της Ακαδημίας Πλάτωνος (akadimia-platonos.blogspot.com/) μέσα από πολύμορφες δράσεις όπως συγκεντρώσεις, πορείες, πολιτιστικές εκδηλώσεις κατάφερε να ενημερώσει και να κινητοποιήσει μεγάλο αριθμό κατοίκων γύρω από τα σοβαρά θέματα της γειτονιάς και να εμποδίσει τα σχέδια ολοκληρωτικής «τσιμεντοποίησης» της περιοχής. Η δραστηριοποίησή της θα έχει και συνέχεια.










