Ποια ανακύκλωση μας πουλάνε; Ερωτήσεις και απαντήσεις για την ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων

Ε: Ψάχνω να βρω τον μπλε κάδο που πέταξα προχθές τις άδειες συσκευασίες μου, αλλά εξαφανίστηκε. Μήπως τον είδατε?

Α: Κατ’ αρχάς συγχαρητήρια που είστε συνειδητός πολίτης, και το κυνηγάτε το θέμα παρά την απουσία οποιουδήποτε δημοτικού προγράμματος ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού και χωρίς πιθανότατα να σας έχουν φέρει στο σπίτι τον ειδικό πλαστικό σάκο και οδηγίες για την ανακύκλωση, όπως κάνουν άλλοι Δήμοι του λεκανοπεδίου.

Το ερώτημα για τον κάδο σας είναι δύσκολο να απαντηθεί – ψάχνουμε και μείς τον δικό μας. Η αλήθεια είναι ότι ο Δήμος Αθηναίων προμηθεύτηκε την προεκλογική περίοδο του καλοκαιριού-φθινοπώρου 2006, στο πλαίσιο «πιλοτικής εφαρμογής» περίπου 2000 κάδους, όταν, σύμφωνα με εκτιμήσεις στην Αθήνα είναι αναγκαίοι περίπου 6000. Οι κάδοι αυτοί τοποθετήθηκαν ατάκτως σε κεντρικούς κυρίως δρόμους της πόλης (είπαμε, προεκλογική περίοδος…), χωρίς να έχουν προηγηθεί αναγκαίες μελέτες χωροθέτησής τους και διαμόρφωση ειδικών υποδοχών στους δρόμους. Συνεπώς οι μπλε κάδοι δεν επαρκούν, γι’ αυτό έκτοτε τους μετακινούν για να «φτουρήσουν», ενώ συχνά τους αλλάζουν θέση γιατί ενοχλούν όντως έτσι πρόχειρα που μπήκαν…

Εν πάση περιπτώσει, το να μαζεύονται οι μπλε κάδοι από κοινά απορριμματοφόρα με προορισμό τη χωματερή όπως έχει επανειλημμένα αναφερθεί, είναι μια πρακτική που δεν δικαιολογείται με τίποτα και απαξιώνει πλήρως την ανακύκλωση στα μάτια των δημοτών…

Ε: Πήγα πρόσφατα στη «μεγάλη γιορτή της ανακύκλωσης» στο Σύνταγμα να μάθω περισσότερα, αλλά είχε μόνο κάτι εντυπωσιακά σπιτάκια με λαμπάκια και μουσική…

Α: Κοιτάξτε: τα 25 περίπου «Ολοκληρωμένα Ανταποδοτικά Κέντρα Ανακύκλωσης» όπως ονομάζονται αυτές οι μεγάλες κατασκευές στις πλατείες που βάζουμε ένα-ένα τα ανακυκλώσιμά μας (και μας δίνουν τη δυνατότητα να συνεισφέρουμε και κατιτίς για φιλανθρωπία) συμβάλλουν ελάχιστα στην επίτευξη των στόχων της ανακύκλωσης. Θα μπορούσαν μόνο να έχουν κάποιο συμπληρωματικό εκπαιδευτικό ρόλο, αλλά κυρίως εξυπηρετούν την προβολή των εταιριών που τα χρηματοδοτούν. Το ίδιο ισχύει και για τους 270 περίπου αλουμινένιους κάδους «τριών ρευμάτων» (στην πραγματικότητα ενός) που είναι τοποθετημένοι στα πεζοδρόμια κεντρικών αρτηριών ως διαφημιστικές προθήκες.

Και στις δυο περιπτώσεις, η αποκομιδή των ανακυκλώσιμων γίνεται από τις ιδιωτικές εταιρίες που διαχειρίζονται αυτούς τους κάδους (“ΤΕΧΑΝ” και “Recycling Solutions ”) και θα είχε ενδιαφέρον να δημοσιοποιούνταν κάποτε επίσημα οι συνολικές ποσότητες υλικών που έχουν ανακτηθεί με αυτούς τους τρόπους. Σίγουρα όμως είναι «σταγόνα στον ωκεανό» των πραγματικών αναγκών στο Δήμο της Αθήνας που μπορούν να καλυφθούν ουσιαστικά μόνο με μπλε κάδους σε κάθε δρόμο και γειτονιά της πόλης. Για να καταλάβετε τα μεγέθη, κατά δήλωση του αρμόδιου αντιδημάρχου ο Δήμος συλλέγει 2.000 τόνους ανακυκλώσιμου υλικού σε μηνιαία βάση όταν η παραγωγή σκουπιδιών ανέρχεται σε 1.500 τόνους ημερησίως…

Ε: Διάβασα ότι ο Δήμαρχος τα έχει σπάσει με την «Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης» και δεν θα πάρει άλλους μπλε κάδους από αυτούς τους κακούς καπιταλιστές. Γιατί;

Α: Η ΕΕΑΑ είναι ένας συλλογικός φορέας που έχουν συστήσει υποχρεωτικά οι εταιρείες που παράγουν ή εμπορεύονται συσκευασμένα προϊόντα στην Ελλάδα (περίπου 1200) και κατά το 1/3 η ΚΕΔΚΕ (δηλαδή οι Δήμοι όλης της χώρας) και λειτουργεί υπό την εποπτεία του ΥΠΕΧΩΔΕ . Η εταιρεία αυτή παρέχει σε ενδιαφερόμενους Δήμους ειδικούς κάδους και απορριμματοφόρα για να οργανώσουν την ανακύκλωση.

Σημειώνεται πως η ΕΕΑΑ δεν είναι κερδοσκοπικός φορέας δηλαδή δεν μοιράζει μέρισμα και κέρδη στους μετόχους της: Με τα έσοδα και το αποθεματικό της, που προέρχονται από το τέλος με το οποίο επιβαρύνονται τα προϊόντα για τη συσκευασία τους, υποχρεώνεται να παρέχει εξοπλισμό σε Δήμους και να οργανώνει προγράμματα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού. Το τελευταίο σκέλος δεν φαίνεται να είναι το φόρτε της, αλλά εδώ έχει και ο Δήμος μεγάλες ευθύνες…

Ωστόσο, το αίτημα του Δήμου να χρηματοδοτήσει η ΕΕΑΑ επιπλέον και τα εργατικά κόστη και τα καύσιμα που χρειάζονται για την αποκομιδή των ανακυκλώσιμων δεν ευσταθεί πολύ: Εξάλλου, σύμφωνα και με την κοινή λογική, για κάθε μπλε κάδο που γεμίζει ένας συμβατικός με κοινά σκουπίδια μένει άδειος και έτσι χρειάζονται αντίστοιχα λιγότερες βάρδιες προσωπικού και δρομολόγια… Απλά θέλει σοβαρότητα και οργάνωση των δημοτικών υπηρεσιών καθαριότητας και όλα τα άλλα είναι δικαιολογίες.

Ε: Διάβασα επίσης πως ο κ. Κακλαμάνης έχει υπογράψει με τον κ. Φασούλα ένα «μνημόνιο συνεργασίας» που αφορά και τα σκουπίδια. Τι ‘ν τούτο πάλι;

Α: Κοιτάξτε, εδώ και πάνω από ένα χρόνο που υπογράφηκε το μνημόνιο αυτό, δεν έχει συνεδριάσει η διαπαραταξιακή «επιτροπή παρακολούθησής» του ώστε να έχουμε έγκυρη ενημέρωση για το τι προωθείται μέσω αυτού. Ωστόσο δημοσιογραφικές πληροφορίες φέρνουν τους δημάρχους Αθηνών, Πειραιά και Περιστερίου να εξετάζουν να συγκροτήσουν κάποιον άλλο φορέα διαχείρισης των απορριμμάτων τους, που θα παρακάμψει τους υπάρχοντες σήμερα συλλογικούς αντίστοιχους διαδημοτικούς φορείς.

Για τους γνώστες του χώρου που διαβάζουν «κάτω από τις γραμμές» των επίσημων ανακοινώσεων, αυτή η ιστορία του μνημονίου Αθήνας-Πειραιά κυοφορεί ίσως ένα ριζικά διαφορετικό από το σημερινό μοντέλο διαχείρισης των απορριμμάτων που θα βασίζεται στην σύμπραξη με τον ιδιωτικό τομέα και στις λεγόμενες «νέες τεχνολογίες». Με άλλα λόγια, προωθείται έμμεσα η ιδιωτικοποίηση του τομέα της καθαριότητας και η υιοθέτηση κάποιου μοντέλου «θερμικής επεξεργασίας», δηλαδή καύσης των απορριμμάτων.

Για πολλούς λόγους που δε γίνεται να αναλυθούν εδώ, αυτή η προοπτική είναι οικονομικά ασύμφορη, κοινωνικά επιζήμια και περιβαλλοντικά επικίνδυνη, ενώ οδηγεί μαθηματικά στην απαξίωση της ανακύκλωσης με διαλογή στην πηγή, σε επίπεδο, δηλαδή της μόνης «έτοιμης» και πραγματικά οικολογικής λύσης για τα σκουπίδια μας.
--------------------

Δείτε επίσης:

- Ιστοσελίδα «Ελληνικής Εταιρείας Αξιοποίησης Ανακύκλωσης»:

- Έκθεση της Greenpeace: "Καύση Αποβλήτων: Ακριβή – Αναποτελεσματική - Επικίνδυνη"

- Ιστοσελίδα της Μη-Κυβερνητικής «Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης»

- Άρθρο του Α. Χατζηγεωργίου στη LIFO, «Recycle or Die»

- Άρθρο του  Γ. Ελαφρού στην Καθημερινή, «"Μάχη" γύρω από κάδους ανακύκλωσης»