Τα οικονομικά του Δήμου στις συμπληγάδες των ιδιωτικών συμφερόντων

Ο κ. Κακλαμάνης με ένα πιστοποιητικό από τον οίκο Moody's προσπάθησε να αποστομώσει όσους ασκούν κριτική για την οικονομική κατάσταση του Δήμου. Μόνο που τα πιστοποιητικά πιστοληπτικής ικανότητας δεν αποτυπώνουν και δεν αλλάζουν μια οικονομική πραγματικότητα χρόνων για τον πρώτο Δήμο της χώρας. Μια εικόνα που εμφανίζει το Δήμο να μην παράγει έργο, να λειτουργεί με συνεχείς αυξήσεις σε τέλη και φόρους, να παίρνει συνεχώς δάνεια, που κατασπαταλιούνται άσκοπα σε μη ανταποδοτικές δράσεις. Αποτέλεσμα τα προβλήματα της Αθήνας συνεχώς να οξύνονται.

Η ανταποδοτικότητα στην καθαριότητα να παραμένει η πληγή της πόλης, παρά τα τεράστια ποσά που δόθηκαν από τέλη και δανεισμούς. Το υψηλό πράσινο στη πόλη να μην αυξάνεται, τα μεγάλα πάρκα Γουδή, Ελαιώνας, Κουντουριώτικα, Προμπονά να υπονομεύονται. Πλατείες να γίνονται απρόσιτες, ελεύθεροι χώροι να χάνονται. Νέες παιδικές χαρές, κέντρα νεότητας, αθλητικά κέντρα, παιδικοί σταθμοί να καλύπτουν ελάχιστα τις ανάγκες στις γειτονιές της Αθήνας. Αποτέλεσμα: οι ιδιώτες να παρεμβαίνουν και να καλύπτουν τέτοιες ανάγκες επιβαρύνοντας επιπρόσθετα τα λαϊκά στρώματα και τους νέους. Τέλος Κοινωνικές Πολιτικές για άτομα με Ειδικές ανάγκες, για την Τρίτη ηλικία, για ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, για μετανάστες να μην εκπονούνται.

Οι προτεραιότητες του Δήμου στρέφονται εδώ και χρόνια σε διαφορετική κατεύθυνση. Τα κονδύλια αντί να δοθούν σε έργα και σε κοινωνικές δράσεις κυρίως εξυπηρετούν επιχειρηματικά σχέδια και οικονομικά συμφέροντα με την επιχειρηματολογία ότι αυτά “αναβαθμίζουν και συνεισφέρουν στη πόλη”.

Πολλές τέτοιες ενέργειες θα μπορούσε κανείς να απαριθμήσει. Αρκεί -για του λόγου του αληθές -να αναφερθεί ότι τα κονδύλια που διατέθηκαν στα σχολεία της Αθήνας μέσω των σχολικών επιτροπών το 2007 ήταν μόλις το 46% του προϋπολογισμού ενώ η συμμετοχή του Δήμου στο final 4 τον ζημίωσε ανεπανόρθωτα.

Προϋπολογισμός 2008, μια από τα ίδια.

Ο προϋπολογισμός του 2008 και το τεχνικό πρόγραμμα αποτελούν ευγενείς προθέσεις προς υλοποίηση, δεν έχουν όμως κανένα πραγματικό αντίκρισμα, ούτε βέβαια αντιστοιχούν στις πραγματικές ανάγκες της πόλης. Τα μεγέθη τους όχι μόνο δεν έχουν ένα στοιχειώδη αναπτυξιακό χαρακτήρα, μια κοινωνική και οικολογική πολιτική αλλά εμφανίζουν και μια εικονική πραγματικότητα. Και ενώ αυτή η εικόνα είναι σε όλους γνωστή, ο κ. Κακλαμάνης δεν προχώρησε σε καμία διαβούλευση με τις παρατάξεις, δεν διαμορφώθηκε προϋπολογισμός των Δημοτικών διαμερισμάτων παρά την υποχρέωση εκ του νόμου, δεν ζητήθηκαν γνώμες από τα κινήματα και τους επιστημονικούς φορείς της πόλης. Αντίθετα ακολούθησε την πεπατημένη διαμορφώνοντας ένα οικονομικό - τεχνικό σχέδιο μιας υπηρεσιακής και τεχνοκρατικής λογικής.

Το 2007, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, τα έσοδα του Δήμου δεν ξεπέρασαν το 50% των προϋπολογισθέντων. Το ίδιο θα συμβεί και για το 2008. Ο νέος προϋπολογισμός θα κυμανθεί στα ίδια επίπεδα, παρά τα όσα δηλώνονται (834 εκατ. €). Τώρα αν υπολογίσει κανείς ότι τα ανελαστικά έξοδα φτάνουν το 80-85% των εσόδων αναρωτιέται κανείς αν μπορεί να υπάρξει έργο για τη πόλη. Τα μειωμένα έσοδα έχουν να κάνουν με τρία μη εισπραττόμενα κονδύλια: α) Τα χρήματα από επιχορηγήσεις για επενδύσεις, που δεν ξεπερνούν το 14% των προϋπολογισθέντων, β) τη μη απορροφητικότητα (1,25%) από τα διάφορα προγράμματα (Θησέας- Γ.&Δ. ΚΠΣ – ΕΠΤΑ κλπ) και, γ) το γεγονός ότι δεν αποδίδονται όλοι οι θεσμοθετημένοι πόροι προς την αυτοδιοίκηση. Αυτή η ψαλίδα κάθε χρόνο επιχειρείται να περιορισθεί με αυξήσεις στα τέλη, στους φόρους και στα πρόστιμα.

Ο ισολογισμός του 2007 θα κλείσει και αυτός με έλλειμμα. Ο Δήμος προχώρησε ήδη, με την συναίνεση του κ. Σκανδαλίδη, σε νέο δάνειο 50 εκατ. € φτάνοντας το συνολικό δανεισμό στα 230 εκατ €. Μια τέτοια πολιτική συνεχούς δανεισμού και μη σωστής αξιοποίησης υποθηκεύει την κοινωνική αναπτυξιακή πορεία του Δήμου. Το δάνειο δεν πρέπει να αξιοποιηθεί σε επιχειρηματικές δράσεις, όπως απαλλοτριώσεις και έργα για την κατασκευή του γηπέδου του Παναθηναϊκού. Δεν μπορεί τα χρήματα να διατίθενται για τη μεγιστοποίηση του ιδιωτικού κέρδους, αντί να στοχεύουν στη μεγιστοποίηση του δημόσιου οφέλους. Το 2008 μόνο από το τεχνικό πρόγραμμα για το χώρο κατασκευής του γηπέδου στο Ελαιώνα θα διατεθούν 12.765 εκ. €, ενώ για πράσινο θα διατεθούν 7.405 εκατ. €, για την υγεία 1.920 εκ. €, για παιδικούς σταθμούς 569 χιλ. €, για έργα κοινωφελών χώρων 3.752 εκ. €.

Η Ανοιχτή Πόλη διατύπωσε τη θέση ότι η αποδοχή του δανείου θα έπρεπε να είχε διαπαραταξιακή έγκριση πάνω σε ένα τεκμηριωμένο πρόγραμμα απαλλοτριώσεων και διαμόρφωσης ελεύθερων χώρων πράσινου σε όλες τις γειτονιές της Αθήνας, και προς μια τέτοια κατεύθυνση θα εργασθεί.

Εναλλακτικό οικονομικό σχέδιο

Η εφαρμογή μιας συντηρητικής νεοφιλελεύθερης πολιτικής από την Κυβέρνηση προς την αυτοδιοίκηση έχει βρει  εδώ και χρόνια τη συναίνεση του κ. Κακλαμάνη, ο οποίος ακολουθεί την πεπατημένη στο Δήμο της Αθήνας, και των προκατόχων του. Είτε με την τιμολογιακή πολιτική προς τους δημότες, είτε με την εξυπηρέτηση μεγάλων οικονομικών συμφερόντων, είτε μετατρέποντας την κοινωνική πολιτική σε φιλανθρωπία με τη συμμετοχή επιχειρήσεων στο πλαίσιο της Εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.

Απορρίψαμε ένα τέτοιο προϋπολογισμό και υποστηρίζουμε ότι ο Δήμος χρειάζεται ένα εναλλακτικό σχέδιο οικονομικής πορείας, ένα “προϋπολογισμό προγραμμάτων”, σχεδίων ή συγκροτημένων δράσεων, που θα διευκολύνει την κοινωνική συμμετοχή, τη διαβούλευση στην κατάρτιση του και τον έλεγχο των σχετικών προγραμμάτων.

Η Ανοιχτή Πόλη θεωρεί ότι ουσιαστική αυτοδιοίκηση χωρίς τη συμμετοχή του πολίτη δεν νοείται. Είναι απαραίτητο να διευρυνθούν θεσμοί συμμετοχής των πολιτών στη διαχείριση και στη καθημερινή πολιτική του Δήμου. Αυτό σημαίνει έναν ενημερωμένο πολίτη, που έχει την δυνατότητα να σταθμίσει τις οικονομικές και τις εφαρμοζόμενες πολιτικές και τις κοινωνικές επιπτώσεις που αυτές έχουν. Η διαφάνεια των οικονομικών του Δήμου  προς την κοινωνία και η λογοδοσία του σχετικά με τη σκοπιμότητα και τη βιωσιμότητα των οικονομικών του ενεργειών είναι επιβεβλημένη. 

Τα οικονομικά του Δήμου δεν πρόκειται να βελτιωθούν αν δε υπάρξει αύξηση της χρηματοδότησης προς τους ΟΤΑ. Αν δεν δοθεί το σύνολο των «υπεξαιρεθέντων». Αν δεν δοθεί το σύνολο των κονδυλίων των μεταβιβαζόμενων αρμοδιοτήτων. Αν δεν υπάρξει οργάνωση και δραστηριότητα για την απορρόφηση κονδυλίων κυρίως από ΕΕ, ΘΗΣΕΑ, ΥΠΕΧΩΔΕ κλπ. Αν δεν υπάρξει έλεγχος των εξόδων, αν δεν διαμορφωθεί μια συνολική αναδιάρθρωση και ένας εξορθολογισμός των λειτουργιών και των υπηρεσιών του Δήμου, για μια πιο αποτελεσματική λειτουργία και μια παραγωγική ανασυγκρότηση.