Οι τοπικοί αγώνες στην πόλη κερδίζουν συνειδήσεις

Μετά από ένα χρόνο διοίκησης του Δήμου από τον Ν. Κακλαμάνη, μοιάζει σαν να μην αλλάζει τίποτα στην πόλη. Πώς αποτιμάς το μέχρι σήμερα έργο της δημοτικής αρχής;

Ο κ. Κακλαμάνης συνεχίζει την παράδοση της συγκεντρωτικής διοίκησης στον Δήμο και έχει στήσει ήδη τους δικούς του μηχανισμούς, απαξιώνοντας τις δημοτικές υπηρεσίες. Επίσης, όπως και οι προκάτοχοί του, φροντίζει μόνο τη βιτρίνα και το τουριστικό κέντρο και έχει εγκαταλείψει τις γειτονιές στην τύχη τους.

Όμως, η άποψη ότι η δημοτική αρχή δεν κάνει τίποτα είναι ανακριβής. Η αλήθεια είναι ότι έχει κάνει αρκετά, αλλά όχι προς το συμφέρον της πόλης. Για παράδειγμα, έχει ευθυγραμμιστεί πλήρως με μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα, όπως είναι οι μεγαλοκατασκευαστές και η εκκλησία, και δρομολογεί χαριστικές αποφάσεις προκειμένου να τα εξυπηρετήσει. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η σταδιακή προώθηση της καύσης των απορριμμάτων, η υποτιθέμενη ανάπλαση του Ελαιώνα, η δημιουργία νέου γιγάντιου υπερκαταστήματος στον Σταθμό Λαρίσης, η παραχώρηση του οικοπέδου του «Σεράφειου» κολυμβητηρίου σε οικοδομικά συμφέροντα.

Επιπλέον, μέσω των «χορηγιών ευεργετών», έχει βάλει τις ιδιωτικές εταιρείες σε όλες τις δημοτικές υπηρεσίες, στα δημοτικά ιατρεία, στις παροχές σε αστέγους, στον πολιτισμό, στον αθλητισμό και γενικά όπου μπορεί.

Κατά τα άλλα, η πόλη όχι απλώς δεν έχει αναβαθμιστεί από τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά βρίσκεται πιο πίσω σε σχέση με την εποχή εκείνη. Σου θυμίζω την ανακύκλωση που παράτησαν, τις δεσμεύσεις για μητροπολιτικό πάρκο ή δίκτυα ποδηλατοδρόμων που ξέχασαν, τους νέους ελεύθερους χώρους και άλλα για τα οποία δεν γίνεται πλέον καμία συζήτηση.

Ποια είναι κατά τη γνώμη σου τα σημαντικότερα ανοιχτά μέτωπα στην πόλη;

Κατά πρώτον τα ζητήματα ποιότητας ζωής: ελεύθεροι χώροι, ατμοσφαιρική ρύπανση, βιώσιμη κινητικότητα, ανακύκλωση απορριμμάτων, προστασία από την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία των κεραιών κινητής τηλεφωνίας.

Πολύ σοβαρά για εμάς είναι επίσης τα ζητήματα κοινωνικής αλληλεγγύης: η αλληλεγγύη προς τους μετανάστες, τους πρόσφυγες και τους άστεγους, τα κοινωνικά προγράμματα, η στήριξη για τους νέους και τις γυναίκες. Και φυσικά τα θέματα των κοινωνικών δικαιωμάτων: η δημόσια ηλεκτρονική επιτήρηση, η συμπεριφορά και νοοτροπία της δημοτικής αστυνομίας, η απουσία χώρων συλλογικής δημιουργίας και αυτοέκφρασης.

Σημαντικό πρόβλημα όμως είναι και η έλλειψη δημοκρατίας και συμμετοχής. Θεωρούμε ότι είναι πολύ σημαντικό να προωθηθούν διαδικασίες αποκέντρωσης, «δημοκρατίας από τα κάτω». Να οργανωθεί η άμεση συμμετοχή των δημοτών στη λήψη αποφάσεων για τα πράγματα που τους αφορούν, ο «προϋπολογισμός των πολιτών» όπως τον λέμε εμείς.

Το να διαμορφώνονται οι προτεραιότητες ερήμην της κοινωνίας είναι καταστροφικό για την πόλη: σήμερα ο Δήμος έχει επιλέξει να μη διεκδικεί αυτά που δικαιούται, να μην πιέζει για τίποτα, να μη δημιουργεί πολιτικό κόστος στην κυβέρνηση. Επικαλείται διαρκώς απουσία τυπικών αρμοδιοτήτων και συνεργάζεται άψογα με το Υπουργείο Πολιτισμού, τον ΟΣΕ, ή άλλους δημόσιους οργανισμούς όταν πρόκειται για εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων.

Επανειλημμένα δε, όταν ζητήσαμε στο Δημοτικό Συμβούλιο να εγκρίνουμε ψηφίσματα για μεγάλα ζητήματα όλης της πόλης, πχ. για τη δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου στο Ελληνικό ή για τη μη-αναθεώρηση του Άρθρου 24 του Συντάγματος για τα δάση, εισπράξαμε ένα μεγαλειώδες «όχι»…

Η Ανοιχτή Πόλη μετράει επίσης περισσότερο από ένα χρόνο δράσης στα δημοτικά πράγματα. Έχει καταφέρει κάτι;

Καταρχάς έχουμε καταφέρει να υπάρχει αντιπολίτευση στον Δήμο, γιατί είμαστε η μόνη παράταξη που ασχολείται συστηματικά με αυτό. Έχουμε οργανωμένη παρέμβαση και προτάσεις για κάθε ζήτημα που συζητιέται στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Βγάλαμε στην δημοσιότητα θέματα που υπό άλλες συνθήκες θα είχαν περάσει «στη ζούλα»: τις συμβάσεις για τον Ελαιώνα, τα συμφέροντα των νυχτερινών κέντρων στην Ιερά Οδό, το οικόπεδο του Κατράντζου στο κέντρο της πόλης, τα θολά οικονομικά του περσινού Final 4.

Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι συμμετέχουμε ενεργά σε συλλόγους και επιτροπές αγώνα για όλα τα κρίσιμα θέματα: τον Ελαιώνα, το λόφο Φιλοππάπου, τον προαστιακό, την Columbia, τα νυχτερινά κέντρα της Ιεράς Οδού, τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας όπως και σε επιτροπές πρωτοβουλίας στις γειτονιές. Είμαστε σε διαρκή επαφή με αυτά τα κινήματα και κάνουμε ό,τι μπορούμε για να το βοηθήσουμε. Και φυσικά, θεωρούμε ότι ήταν σημαντική η συμβολή της «Ανοιχτής Πόλης» στο κοινωνικό και πολιτιστικό «πείραμα» της δημοτικής αγοράς στης Κυψέλης, κάτι για το οποίο είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι.

Το άλλο που έχουμε καταφέρει είναι να υπάρχει καλή εσωτερική λειτουργία στην «Ανοιχτή Πόλη», με συζητήσεις, επιτροπές δουλειάς και ανοιχτές συνελεύσεις. Υπάρχουν πολλά πράγματα που πρέπει να γίνουν προς την κατεύθυνση αλλά είναι σημαντικό ότι η «Ανοιχτή Πόλη» είναι μια συγκροτημένη δημοτική κίνηση που λειτουργεί με ανοιχτό και δημοκρατικό τρόπο.

Ταυτόχρονα, συμβάλλουμε και στον ευρύτερο συντονισμό ριζοσπαστικών δημοτικών κινήσεων, αφού τα πιο σημαντικά προβλήματα, όπως τα μητροπολιτικά πάρκα, η διαχείριση των απορριμμάτων ή οι επιπτώσεις από την καταστροφή των περιαστικών δασών έχουν κατεξοχήν υπερτοπικό χαρακτήρα. Το «Παναττικό Δίκτυο», που συγκροτήθηκε από κινήσεις και ομάδες πολιτών, έχει πολλά να προσφέρει σε αυτή την κατεύθυνση, το ίδιο προφανώς και μια πλατφόρμα συνεργασίας δημοτικών σχημάτων σε πανελλαδικό επίπεδο, για την οποία εργαζόμαστε από κοινού με άλλα ριζοσπαστικά αυτοδιοικητικά σχήματα.  

Έχεις διαγνώσει κάποια ελλείμματα της δράσης της Ανοιχτής Πόλης;

Το πιο σημαντικό είναι ότι δεν έχουμε ακόμη καταφέρει να μαζικοποιήσουμε όσο θα θέλαμε, και όσο θα έπρεπε, τη συμμετοχή πολιτών και ιδιαίτερα νέων στις διαδικασίες μας. Και ότι δεν έχουμε ολοκληρώσει ακόμη την εκπόνηση ενός πλήρους εναλλακτικού σχεδίου για την πόλη, ενός σχεδίου που θα είναι αξιόπιστο τεχνοκρατικά, αλλά θα έχει εντελώς διαφορετική φιλοσοφία ως προς τις αξίες και τις προτεραιότητές του. Δουλεύουμε προς αυτές τις κατευθύνσεις και ελπίζουμε ότι αρκετά σύντομα θα έχουμε κάνει σημαντικά βήματα.

Πώς προέκυψε η ιστορία με την εισαγωγή πετρελαίου από Βενεζουέλα; Υπάρχει δυνατότητα εφαρμογής τέτοιων κοινωνικών προγραμμάτων στην Ελλάδα;

Ο Δήμος του Λονδίνου έκανε μια συνεργασία με την κρατική εταιρεία πετρελαίου της Βενεζουέλας για εφοδιασμό των μέσων μαζικής μεταφοράς της πόλης με φτηνά καύσιμα. Το όφελος από την συνεργασία αυτή ο Δήμος το μεταφέρει σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, που έτσι πληρώνουν 50% μειωμένο εισιτήριο. Η Βενεζουέλα έχει δηλώσει ότι είναι διαθέσιμη για συνεργασία σε τέτοιου είδους κοινωνικά προγράμματα διεθνώς.

Στην Ελλάδα η τοπική αυτοδιοίκηση δεν έχει αρμοδιότητες για τόσο μεγάλες συμφωνίες, δυνατότητες όμως υπάρχουν. Υπολογίσαμε ότι μόνο η εξοικονόμηση πόρων από τα καύσιμα του στόλου δημοτικών οχημάτων, με ένα τέτοιο μοντέλο, θα αντιστοιχούσε στην ετήσια ευρωπαϊκή επιχορήγηση του δήμου για κοινωνικά προγράμματα. Είπαμε λοιπόν ότι αν υπάρχει καλή θέληση μπορεί να βρεθεί φόρμουλα, και ετοιμάσαμε μια ολοκληρωμένη πρόταση προς τον Δήμο, που θα αντιμετωπίζει όλα τα τεχνικά προβλήματα. Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και άλλοι δήμοι, όπως ο Δήμος Καισαριανής, έτσι ώστε η συμμετοχή σε ένα τέτοιο εγχείρημα να είναι η ευρύτερη δυνατή και προφανώς αντίστοιχα ευρύ να είναι το κοινωνικό αποτέλεσμα.

Έχεις δηλώσει πως εάν εκλεγείς πρόεδρος του ΣΥΝ θα παραμείνεις στη θέση του δημοτικού συμβούλου. Γιατί;

Η Ανοιχτή Πόλη πήρε εντολή από χιλιάδες ψηφοφόρους να υπερασπιστεί μια συγκεκριμένη αντίληψη για την Αθήνα και τους πολίτες της μέσα στον Δήμο. Απέναντι σε αυτό τον κόσμο, που μας έδωσε ένα αξιοσημείωτα υψηλό ποσοστό, λογοδοτούμε, και εγώ ως επικεφαλής αισθάνομαι ότι λογοδοτώ ακόμα περισσότερο. Στον βαθμό λοιπόν που δεν υπάρχει στον Συνασπισμό ασυμβίβαστο ανάμεσα σε μια κομματική και μια δημόσια αιρετή θέση νομίζω ότι μπορούμε να συνεχίσουμε ως Ανοιχτή Πόλη την δουλειά που έχουμε αναλάβει, όπως την κάναμε μέχρι σήμερα. 
Θεωρώ επιπλέον ότι τα ζητήματα της Αθήνας, αλλά και του Λεκανοπεδίου ευρύτερα, δεν είναι ζητήματα «χαμηλότερης» πολιτικής σε σχέση με την κεντρική πολιτική σκηνή. Αντιθέτως, ο νεοφιλελευθερισμός και η κυριαρχία της αγοράς επεκτείνονται διαρκώς στο χώρο της πόλης, και οι τοπικοί αγώνες, όπως θα επεσήμαιναν και οι περισσότεροι ριζοσπάστες και μαρξιστές θεωρητικοί, είναι αγώνες βαθιά αντισυστημικοί. Επομένως μέσα και από τέτοιους αγώνες κερδίζονται συνειδήσεις και αυτό για εμάς είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Σε κάθε περίπτωση, όλοι έχουμε κάπου να δώσουμε μια μάχη.