Μετακινήσεις στην έρημο του ΙΧ

Η κακή για τα ευρωπαϊκά δεδομένα σημερινή κατάσταση του συστήματος μεταφορών της Αθήνας αποτελεί μόνο την απαρχή μιας συνεχώς επιδεινούμενης  κυκλοφοριακής ασφυξίας της πόλης. Οι αποσπασματικού χαρακτήρα παρεμβάσεις όπως οι συχνές εξαγγελίες μέτρων για τοπική και στιγμιαία επίλυση επιμέρους προβλημάτων (π.χ. κατασκευή χώρων στάθμευσης στις κεντρικές περιοχές για τους εργαζόμενους και τους επισκέπτες αντίθετα από ότι συμβαίνει διεθνώς) και η μοιρολατρική απόθεση των ελπίδων για μαγικές λύσεις από τα μεγάλα συγκοινωνιακά έργα όχι μόνο δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την από δεκαετίες στρεβλή ανάπτυξη του συστήματος μεταφορών του πολεοδομικού συγκροτήματος της πρωτεύουσας αλλά δημιουργούν νέες στρεβλώσεις που θα ταλαιπωρήσουν τους Αθηναίους των επόμενων δεκαετιών (βλ. για παράδειγμα, δημιουργία σταθμών μετρό χωρις πάρκινγκ).

στην Αθήνα δείχνουμε να μην μπορούμε να διδαχθούμε από το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών πόλεων, που έχουν αντιμετωπίσει το πρόβλημα των μετακινήσεων και του κυκλοφοριακού με επιτυχημένο τρόπο. Οι αρμόδιοι συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν το κυκλοφοριακό ως ζήτημα μετακίνησης οχημάτων και όχι ανθρώπων.

Η μετακίνηση είναι δικαίωμα για όλους και όλες! 

Η αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού δεν μπορεί παρά να περνάει μέσα από την αποθάρρυνση της χρήσης του ΙΧ στην Αθήνα, και ιδίως στο κέντρο της πόλης. Η Ανοιχτή Πόλη, υποστηρίζει μέτρα που μπορούν να προσφέρουν εναλλακτική για τις μετακινήσεις και να πείσουν τους πολίτες να αφήσουν το ΙΧ σπίτι τους.

• Ολοκληρωμένο και ελκυστικό δίκτυο μέσων μαζικής μεταφοράς

Η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου, φιλικό προς το χρήστη και φτηνού δικτύου μέσων μαζικής μεταφοράς, θα έπρεπε να αποτελεί πρώτη προτεραιότητα για τους αρμόδιους φορείς, αν επιθυμούμε να λέμε ότι στην Αθήνα έχουμε σοβαρή συγκοινωνιακή πολιτική για την επίλυση του προβλήματος των μετακινήσεων. Η ολοκλήρωση των επεκτάσεων του μετρό και του τραμ, που θα συμπληρώνεται και θα τροφοδοτείται από δίκτυο λεωφορειακών γραμμών και μίνι-μπας, αποτελεί πρώτη προτεραιότητα, για την αποσυμφόρηση των δρόμων της πόλης.

Αντί όμως της πριμοδότησης των μέσων μαζικής μεταφοράς, επανέρχονται στο προσκήνιο θέσεις που υποστηρίζουν τη δημιουργία νέων αυτοκινητοδρόμων στην Αθήνα (π.χ. στον Υμηττό), αντιμετωπίζοντας τη μετακίνηση ως ζήτημα κυκλοφορίας οχημάτων και όχι ανθρώπων.

• Ποδηλατόδρομοι στην πόλη, ποδήλατα στα μέσα μαζικής μεταφοράς

Η ένταξη του ποδηλάτου ως μέσου μεταφοράς στην καθημερινότητα μας, αντιστοιχεί  σε μια ριζική πολιτική απόφαση, που μπορεί να βελτιώσεί σε σημαντικό βαθμό την ποιότητα ζωής. Πολιτική για το ποδήλατο σημαίνει πολιτική για τον πεζό, πολιτική μείωσης της ρύπανσης και του θορύβου, πολιτική για την απελευθέρωση των πεζοδρομίων από την αυθαίρετη στάθμευση, πολιτική για να γίνει η πόλη πιο όμορφη. 

Όμως  δημοτική αρχή και Υπουργείο μεταφορών φαίνονται να μην το καταλαβαίνουν. Αγνοούν επιδεικτικά το αίτημα δημιουργίας ποδηλατόδρομων στην Αθήνα και της μεταφοράς ποδηλάτων στο Μετρό, και παράλληλα εξαγγέλλουν αχρείαστους ποδηλατόδρομους μέσα σε πάρκα αντιμετωπίζοντας το ποδήλατο ως μέσο αναψυχής (και όχι μετακίνησης).

περισσότερα:

• Η πρόταση της ομάδας εργασίας των ΠΟΔΗΛΑΤ-ισσ-ΩΝ για την κατασκευή ποδηλατικών αξόνων στην Αθήνα
• "στην Αθήνα είναι εξαιρετικά δύσκολο να φτιάξουμε ποδηλατόδρομους, χωρίς να κινδυνεύει η ακεραιότητα του ποδηλάτη", οι παλινωδίες του Ν. Κακλαμάνη [1, 2]
  

Το ποδήλατο και οι πολιτικές βιώσιμης κινητικότητας είναι και υπόθεση της τοπικής αυτοδιοίκησης, γι’ αυτό η Ανοιχτή Πόλη έχει θέσει στο δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας, τουλάχιστον τρεις φορές το ζήτημα της επικαιροποίηση και υλοποίησης της έτοιμης μελέτης που το Πολυτεχνείο από το 2003 έχει καταθέσει στον δήμο, για τη δημιουργία δικτύου ποδηλατοδρόμων στην Αθήνα.

Η στάση της δημοτικής αρχής το μόνο που μπορεί να εγγυηθεί είναι ότι η έτοιμη και κοστολογημένη μελέτη θα παραμένει για πολύ καιρό ακόμη καταχωνιασμένη στα συρτάρια των αρμόδιων υπηρεσιών.

• Πεζή μετακίνηση και δικαιώματα των πεζών

Η απόφαση για να μετακινηθούμε με τα πόδια στην Αθήνα, εκτός από την απαραίτητη μυϊκή δύναμη χρειάζεται και άλλο ένα πράγμα: κουράγιο. Παρά τη δημιουργία κάποιον μεγάλων πεζοδρόμων, λόγω της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων, η εγκατάλειψη των πεζοδρομίων από τη δημοτική αρχή αλλά και οι ιδιωτικές καταλήψεις δημόσιου χώρου (π.χ.τραπεζοκαθίσματα, παράνομο παρκάρισμα) κάνουν τους δρόμους και τα πεζοδρόμια των γειτονιών της πόλης, απροσπέλαστα ιδίως για τα άτομα με αναπηρίες ή για τους γονείς με καροτσάκια.

Η δημοτική αρχή οφείλει να  συντηρεί συστηματικά και να περιφρουρεί τους δημόσιους χώρους της Αθήνας. Οφείλει να προστατεύει τους δημόσιους χώρους της Αθήνας από κάθε είδους ιδιωτικές αυθαιρεσίες, αντί να τους αντιμετωπίζει ως άλλο ένα μέσο για να γεμίσει τα ταμεία του Δήμου. 

Οφείλει να κινηθεί στην κατεύθυνση απελευθέρωσης του κέντρου της Αθήνας από τα ΙΧ, με τρόπο τέτοιο που θα διασφαλίζει τη διατήρηση του πολυλειτουργικού χαρακτήρα του ιστορικού δηλ. για την προστασία της κατοικίας και των μικρομεσαίων εμπορικών και μεταποιητικών επιχειρήσεων, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα "εξευγενισμού" και "τουριστικοποίησης" των ιστορικών κέντρων.

• Ελεγχόμενη στάθμευση – χώροι πάρκινγκ

Η στάθμευση αποτελεί άλλο ένα από τα σημαντικά ζητήματα των μετακινήσεων στην Αθήνα. Η Ανοιχτή Πόλη υποστηρίζει την εφαρμογή ενός συστήματος ελεγχόμενης στάθμευσης στο κέντρο της πόλης, ως ένα από τα μέτρα, που μπορούν να αποθαρρύνει την είσοδο των ΙΧ στο κέντρο και να ανακουφίσει κεντρικές οδούς της πόλης από το μακροχρόνια στάθμευση μη-κατοίκων του κέντρου, καθώς επίσης και τη δημιουργία πάρκινγκ στους περιφερειακούς σταθμούς του μετρό/τραμ.

Όμως, η εφαρμογή της ελεγχόμενης στάθμευσης στην Αθήνα, χωρίς σοβαρό σχεδιασμό, την έχει μετατρέψει από μέτρο συγκοινωνιακής πολιτικής, σε εισπρακτικό μέτρο με αποτέλεσμα να ακυρώνονται πολλά από τα οφέλη του μέτρου.

Παράλληλα, εξαγγέλλονται πάρκινγκ στο κέντρο της πόλης, που στην πραγματικότητα, αντί να λύνουν προβλήματα, προσελκύουν ΙΧ, ενώ τα υπόγεια πάρκινγκ χωροθετούνται και κατασκευάζονται, απειλώντας δημόσιους χώρους πρασίνου.

περισσότερα:

• Για μια ολοκληρωμένη πολιτική στάθμευσης στην Αθήνα, της Μάρως Ευαγγελίδους, Πολεοδόμος - Χωροτάκτης, μέλος της διαπαραταξιακής επιτροπής Σχεδίου Πόλεως του Δήμου Αθηναίων

Καιρός να κατακτήσουμε την πόλη μας!

Γνωρίζουμε ότι το πρόβλημα των μετακινήσεων έχει αρκετές παραμέτρους και δεν μπορεί να λυθεί από τη μια μέρα στην άλλη. Ωστόσο, για να αποδοθεί η πόλη στην κυκλοφορία των ανθρώπων και όχι των οχημάτων χρειάζεται επιτέλους οι αρμόδιοι να αντιμετωπίσουν το ζήτημα των μετακινήσεων με κριτήριο το συμφέρον των κατοίκων της πόλης, αντί να σχεδιάζουν τα πάντα  με κριτήριο το μειωμένο κόστος για τον δημόσιο τομέα και το υψηλό κέρδος για τον ιδιωτικό. Χρειάζεται πολιτική βούληση, συστηματικός προγραμματισμός και αξιοποίηση της διεθνούς εμπειρίας. Χρειάζεται όμως και άσκηση πίεσης από τους πολίτες, έτσι ώστε να κάνουμε την πόλη φιλική και ασφαλή, να διεκδικήσουμε μια καλύτερη ποιότητα ζωής, να βελτιώσουμε την καθημερινότητά μας, να πάρουμε την πόλη στα χέρια μας! 

Η ικανοποίηση του αιτήματος επέκτασης του ωραρίου του μετρό τις Παρασκευές και τα Σάββατα, παρά τις αντιρρήσεις που προέβαλε το Υπουργείο Μεταφορών, ισχυριζόμενο τεχνικές δυσκολίες και τεράστιο λειτουργικό κόστος, ακόμη και αν αυτό έγινε με αποσπασματικό τρόπο, μόνο μέχρι τις 2 το βράδυ και χωρίς να συμπληρώνεται από δίκτυο νυχτερινών λεωφορείων, αποδεικνύει ότι μια άλλη συγκοινωνιακή πολιτική στην Αθήνα, που μπορεί να λύσει τα προβλήματα που όλοι και όλες αντιμετωπίζουμε καθημερινά στους δρόμους της πόλης, δεν σκοντάφτει σε (δήθεν) άλυτα τεχνοκρατικά προβλήματα, αλλά στην έλλειψη πολιτικής βούλησης και στην πριμοδότηση άλλων επιλογών για τις μετακινήσεις.

Επιλογών περιβαλλοντικά επιζήμιων, που μας κάνουν να χάνουμε ώρες στο δρόμο αλλά κερδοφόρων για τις κατασκευαστικές εταιρείες που αναλαμβάνουν δημόσια έργα και τις αυτοβιομηχανίες. 

• Υπόμνημα της Ανοιχτής Πόλης προς τον Υπουργό Μεταφορών για βιώσιμες μετακινήσεις στην Αθήνα
• χαρακτηριστικές παρεμβάσεις της Ανοιχτής Πόλης στο Δημοτικό συμβούλιο [ 26/02/2007 | 24/09/2007 | 14/01/2008 | 07/04/2008  | 27/04/2009 ]

• "Ωρα μηδέν για το κυκλοφοριακό της Αθήνας", Λίνα Γιάνναρου, εφ. Καθημερινή, 06.09.2009
• "Η Αττική για να ανασάνει χρειάζεται ριζική αποκέντρωση",
  Ελένη Πορτάλιου, Ελευθεροτυπία, 22.09.2009
• "Οι νέοι αυτοκινητόδρομοι δεν θα λύσουν το πρόβλημα", Ελευθεροτυπία, 19.02.2009
• "Στα όρια κορεσμού η χρήση αυτοκινήτου στην Αθήνα", Χαρά Τζαναβάρα, Ελευθεροτυπία, 23.03.2009