Ομιλια της Ελ. Πορτάλιου στην Ολομέλεια της Ανοιχτής Πόλης

— Δημοσιεύτηκε 23/09/2010

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Θα μπορούσα να προσθέσω, φίλες και φίλοι, για να εκφράσω, όπως συνηθίζεται, μια μεγαλύτερη ευρύτητα στην απεύθυνση. Όμως, πιστεύω ειλικρινά και μ’ αυτό θα ξεκινήσω την τοποθέτησή μου, ότι οι άνθρωποι της Ανοιχτής Πόλης και ο κόσμος των κινημάτων που συναντήσαμε στις γειτονιές της Αθήνας, ζήσαμε βαθιά τη συντροφικότητα στα 4 χρόνια της κοινής μας πορείας.

Μοιραστήκαμε τους ίδιους στόχους, αγωνιστήκαμε συλλογικά και δημιουργήσαμε ένα ισχυρό και ακατάλυτο «εμείς». Χωρίς αυτή τη συντροφικότητα, που συνέχει το «εμείς», δεν θα είχαμε την πλούσια παρακαταθήκη του έργου μας.

Η Ανοιχτή Πόλη είναι ένα πείραμα όχι ένα υπόδειγμα, όπως θα έλεγε ο δήμαρχος της Marinaleda. Ένα πείραμα που δημιουργούμε με κόπο, χρόνο και αφοσίωση πολλοί και πολλές. Και το οποίο μπορούμε να καταθέσουμε σήμερα μπροστά στο λαό της Αθήνας για να αποτιμηθεί, έχοντας εμπιστοσύνη στην κρίση του.

Η Ανοιχτή Πόλη, όπως και πολλά άλλα δημοτικά σχήματα στην Αττική και την Ελλάδα, είναι μορφές που επινοήθηκαν από τον δικό μας κόσμο στην αυτοδιοίκηση και έχουν διφυή υπόσταση. Από τη μια λειτουργούν στους αυτοδιοικητικούς θεσμούς και, από την άλλη, ριζώνοντας στα κινήματα πόλης και τις τοπικές κοινωνίες, συμβάλλουν στη δημιουργία πρωτογενούς κοινωνικού έργου, το οποίο καθορίζει και την έκβαση των συγκρούσεων στους θεσμούς.

Η Ανοιχτή Πόλη   είναι προϊόν της αντίληψης ότι η ανανεωτική και οικολογική, ριζοσπαστική αριστερά είναι ανυπόστατη χωρίς οργανικούς δεσμούς με τον λαϊκό κόσμο.

Η δημοτική μας κίνηση βρέθηκε τους τελευταίους μήνες μπροστά σε δυσκολίες που προκλήθηκαν εξωτερικά, από ασυμφωνίες και διαφοροποιήσεις στον κοινό πολιτικό μας χώρο, τον ΣΥΡΙΖΑ. Η αυτόνομη πολιτική λειτουργίας της Ανοιχτής Πόλης δοκιμάστηκε καθώς έγιναν άστοχες πολιτικές κινήσεις χωρίς τη δική μας συμμετοχή. Όλ’ αυτά μας δημιουργούν προβλήματα τόσο σε ανθρώπινο επίπεδο όσο και γιατί διαμεσολαβούν αρνητικά τη σχέση που οικοδομήσαμε με την κοινωνία.

Παρ’ όλ’ αυτά και με πλήρη επίγνωση ότι η πορεία της αριστεράς παραμένει σισύφεια, αποφασίσαμε ομόφωνα στη Γραμματεία της Ανοιχτής Πόλης και προτείνουμε στην Ανοιχτή Ολομέλεια να συνεχίσουμε ενωμένοι την πορεία που έχουμε χαράξει συλλογικά και να δώσουμε την εκλογική μάχη , αθροίζοντας στις σημερινές δυνάμεις νέες που θα ενισχύσουν τους αγώνες μας.

Αποφασίσαμε και σας λέμε ότι δεν πρέπει να σπαταλήσουμε σε άγονες αντιπαραθέσεις το κοινό μας έργο. Ότι δεν πρέπει ν’ αποσυρθούμε από την κοινωνία και την πολιτική στη πιο δυσοίωνη εποχή της μεταπολιτευτικής ιστορίας της χώρας.

Σε ότι με αφορά, αν η πρόταση της Γραμματείας της Ανοιχτής Πόλης υπέρ της υποψηφιότητάς μου , την οποία αποδέχομαι, εγκριθεί από τη σημερινή ολομέλεια, θα στρατευθώ στον κοινό αγώνα , όχι ως επικεφαλής αλλά ως μία μεταξύ των πολλών που συνθέτουν το συλλογικό και αλληλέγγυο εγχείρημά μας.

Ο χρόνος που έχουμε μπροστά μας μέχρι τις 7 Νοεμβρίου δεν είναι απεριόριστος. Αλλά δεν ξεκινάμε από το μηδεν. Αντίθετα, η Ανοιχτή Πόλη είναι γνωστή στις γειτονιές της Αθήνας και έχει ρίζες στο λαϊκό κόσμο. Από αυτή την αφετηρία συνεχίζουμε.

Ο πρώτος στόχος είναι μα μην λείψει κανείς από τους ανθρώπους της Ανοιχτής Πόλης σ’ αυτό τον αγώνα. Ο δεύτερος, εξ’ ίσου σημαντικός, είναι να ενωθούμε με πολιτικά ρεύματα και κόσμο που αποδεσμεύει η κρίση.

Συγκεκριμένα. Απευθυνόμαστε στο υπαρκτό ριζοσπαστικό ρεύμα του οικολογικού χώρου, το οποίο δεν εκφράζεται από το ψηφοδέλτιο του κ. Καμίνη, που έχει λάβει το κυβερνητικό, πρωθυπουργικό χρίσμα. Απευθυνόμαστε στον κόσμο του ΠΑΣΟΚ με τον οποίο συμπορευτήκαμε στις γειτονιές και ο οποίος απορρίπτει την πολιτική του Καλλικράτη και του Μνημονίου.

Η πρόσκλησή μας είναι ανοιχτή και έχουμε βάσιμες ελπίδες ότι θα τύχει ανταπόκρισης .

Θα ήθελα τώρα να παρουσιάσω τις θέσεις που διαμορφώσαμε συλλογικά και αφορούν στο κοινό μας πλαίσιο για τις εκλογές.

Λοιπόν, στην Αθήνα της κρίσης και του μνημονίου η Ανοιχτή Πόλη οικοδομεί, μαζί με τα κινήματα και τους πολίτες, την εναλλακτική λύση που βασίζεται στην αντίσταση, την αλληλεγγύη και τη δημιουργία.

ΣΗΜΕΙΟ 1:
Ο Καλλικράτης είναι το μνημόνιο στην αυτοδιοίκηση

Το θεσμικό και οικονομικό πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχει αλλάξει δραματικά προς το χειρότερο. Η κυβέρνηση, σε συνεργασία με την τρόικα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, συνεχίζει με το Μνημόνιο την ολομέτωπη επίθεση στα εργασιακά, κοινωνικά και δημοκρατικά δικαιώματα της μεγάλης πλειοψηφίας του λαού, βυθίζοντας τη χώρα στην ανεργία, τη φτώχεια και την ύφεση. Πρέπει να αποδοκιμάσουμε μαζικά και στις αυτοδιοικητικές εκλογές την πολιτική, που πλουτίζει τους έχοντες και κατέχοντες, παραβιάζοντας το Σύνταγμα και τη δημοκρατία

Ο Καλλικράτης είναι ένα από τα βασικά σημεία του μνημονίου. Αποτελεί μια βαθιά αυταρχική μεταρρύθμιση γιατί συγκεντρώνει την εξουσία και τις αποφάσεις στα χέρια των εκλεγμένων με ληστρικό πλειοψηφικό σύστημα διοικήσεων, μακριά από τον έλεγχο και τη συμμετοχή των πολιτών. Η αυτοδιοίκηση μετατρέπεται οριστικά σε ετεροδιοίκηση.

Ο Καλλικράτης είναι, επίσης, μέρος της κυβερνητικής πολιτικής για πολύ μεγάλες περικοπές δημόσιων κοινωνικών δαπανών, που μεταφράζεται στην υποχρηματοδότηση υπηρεσιών και έργων και την υποστελέχωση δήμων και περιφερειών, με απόλυση σε πρώτη φάση 35.000 εργαζόμενων.

Οι πόροι που δίδονται κεντρικά (ΚΑΠ) και οι τοπικοί πόροι από δημοτικά τέλη και άλλα έσοδα καλύπτουν τις κοινωνικές παροχές των βρεφονηπιακών σταθμών, των σχολείων, των δημοτικών ιατρείων, του πολιτισμού, του αθλητισμού, των υπηρεσιών για τους ηλικιωμένους, τους άστεγους, τα άτομα με ειδικές ανάγκες, τα εξαρτημένα άτομα κ.λπ. Αφορούν, επίσης, στις δαπάνες για το περιβάλλον και τη διασφάλιση δημόσιων χώρων και κοινωνικών υποδομών. Οι ΚΑΠ έχουν ήδη μειωθεί μέχρι και 40%, όπως και τα ίδια έσοδα της αυτοδιοίκησης εξαιτίας της ύφεσης, ενώ στις δαπάνες προστίθεται η αύξηση του ΦΠΑ. Όλ’ αυτά θα οδηγήσουν σε μεγαλύτερη αδυναμία παροχής κοινωνικών υπηρεσιών δωρεάν ή με χαμηλό κόστος, στην ιδιωτικοποίησή τους και στην αύξηση των δημοτικών τελών.

Η δημοτική πλειοψηφία του κ. Κακλαμάνη, παρά τις επανειλημμένες πιέσεις της Ανοιχτής Πόλης, έφερε τα θέματα του Καλλικράτη στο Δημοτικό Συμβούλιο κυριολεκτικά στο παρά πέντε, όταν η ψήφιση του νομοσχεδίου για την αυτοδιοίκηση είχε δρομολογηθεί και οι εκ των υστέρων διαφωνίες ήταν προσχηματικές. Η αντιπολίτευση της παράταξης του ΠΑΣΟΚ υπερψήφισε τον Καλλικράτη και το Μνημόνιο, που οδηγούν σε οικονομική ασφυξία τον Δήμο.

Η ψήφος στις δημοτικές εκλογές μπορεί να γίνει ένα ισχυρό λαϊκό όπλο στους αγώνες κατά του Καλλικράτη και του Μνημονίου γενικά και ειδικά στην αυτοδιοίκηση και τον Δήμο Αθηναίων.

ΣΗΜΕΙΟ 2:
Το έργο της Ανοιχτής Πόλης

Οι άνθρωποι της Ανοιχτής Πόλης εργαστήκαμε στα κινήματα των πολιτών στις γειτονιές της Αθήνας, αντιπροσωπεύοντας τα αιτήματά τους στο Δημοτικό και τα Διαμερισματικά Συμβούλια. Συγκρουστήκαμε με τη δημοτική πλειοψηφία του κ. Κακλαμάνη και την αξιωματική αντιπολίτευση του κ. Σκανδαλίδη αλλά και με ισχυρά επιχειρηματικά συμφέροντα που κερδοσκοπούν στην πόλη σε βάρος της δημόσιας περιουσίας και των δημόσιων αγαθών.

Συγκεκριμένα κερδίσαμε, μερικά ή συνολικά, κοινούς στόχους : στη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης, στον Ελαιώνα, στην υπογειοποίηση του Προαστειακού, στο Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδή, στα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, στο ΚΑΠΑΨ..., στο Πάρκο Κύπρου και Πατησίων, στο Πάρκο Ναυαρίνου, στο κτήμα Δρακόπουλου, στο εργοστάσιο της Κολούμπια, στον Προμπονά, στη Γαζία, στο Γκάζι, στην Ακαδημία Πλάτωνος, στο Άλσος Παγκρατίου, στο Α' Νεκροταφείο, στη Δημοχάρους, στο λόφο Λαμπράκη, στο Σαράφειο Κολυμβητήριο, στο λόφο Φιλοπάππου και τους γύρω αρχαιολογικούς χώρους, στην περιοχή Τουρκοβούνια στην Άνω Κυψέλη, στα διατηρητέα της Διονυσίου Αεροπαγίτου, στα Προσφυγικά της Πανόρμου, στο Άλσος Ευαγγελισμού, στην απόδοση του δημόσιου χώρου στους πολίτες, στις κεραίες κινητής τηλεφωνίας, στην παράταση του ωραρίου του μετρό, στην πολιτική για τα αδέσποτα ζώα, σε θέματα σχολικής στέγης και βρεφονηπιακών σταθμών.

Βρεθήκαμε στο πλευρό των εργαζομένων του Δήμου κατά των απολύσεων και για πλήρη εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα.

Είμαστε παρόντες στις περιοχές των ρατσιστικών επιθέσεων, υπερασπιστήκαμε τους μετανάστες και τα δικαιώματά τους. Μετέχουμε στη λειτουργία δύο σχολείων μεταναστών στο Δήμο Αθηναίων σε εθελοντική βάση.

Στηρίξαμε την πολιτική της δημοτικής αρχής για τους άστεγους και άπορους συμπολίτες μας, ασκώντας ταυτόχρονα κριτική για την αναντιστοιχία της με τις τεράστιες σημερινές ανάγκες και για τους ελάχιστους πόρους που διατίθενται.

Αντικρούσαμε την οικονομική πολιτική και τις προτεραιότητες της πλειοψηφίας, αποδεικνύοντας με συγκεκριμένα στοιχεία τις αντιλαϊκές, νεοφιλελεύθερες πολιτικές επιλογές και τη διασπάθιση του δημόσιου χρήματος. Αντιπροτείναμε αναπροσανατολισμό των οικονομικών του δήμου υπέρ της κοινωνικής πολιτικής και του περιβάλλοντος. Καταθέσαμε στο Δημοτικό Συμβούλιο από τις αρχές του 2010 πλήρες οικονομικό πρόγραμμα σύμφωνα με τις προηγούμενες κατευθύνσεις.

Προασπίσαμε τη δημοκρατική λειτουργία των θεσμών και στηρίξαμε τη φωνή των πολιτών στο Δημοτικό και τα Διαμερισματικά Συμβούλια.

Η Ανοιχτή Πόλη αγωνίστηκε, επίσης, στο πλαίσιο του Παναττικού Δικτύου για παναττικά αιτήματα, όπως οι ελεύθερες παραλίες, το Μητροπολιτικό Πάρκο στο Ελληνικό, και η σωτηρία του περιαστικού πράσινου και των δασών της Αττικής.

ΣΗΜΕΙΟ 3:
Κριτική στη δημοτική πλειοψηφία, τη μείζονα αντιπολίτευση

και το ψηφοδέλτιο με επικεφαλής τον κ. Καμίνη

Αντιπαρατεθήκαμε στην πολιτική της πλειοψηφίας της δημοτικής αρχής και του δημάρχου κ. Κακλαμάνη και συγκεκριμένα στις νεοφιλελεύθερες επιλογές στα θέματα της κοινωνικής πολιτικής και του περιβάλλοντος, καθώς και στην κατανομή του προϋπολογισμού του Δήμου με προτεραιότητες που βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με τις ανάγκες της μεγάλης πλειοψηφίας των δημοτών.

Ο κ. Κακλαμάνης δεν διεκδίκησε ως δήμαρχος και πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων τους οφειλόμενους πόρους από το κεντρικό κράτος στην αυτοδιοίκηση και τον Δήμο Αθηναίων. Όσον αφορά τα ίδια έσοδα του δήμου δεν επιβάρυνε τα υψηλά και πολύ υψηλά εισοδήματα και όσους εκμεταλλεύονται τις υπηρεσίες του δήμου και την πόλη. Αντίθετα πρόσθεσε στα 150 εκατ. ευρώ δανειακών υποχρεώσεων των προκατόχων του δημάρχων της ΝΔ νέα δάνεια 70 εκατ. ευρώ.

Η δημοτική αρχή έχει επιδοθεί σε μια βιομηχανία σύναψης προγραμματικών συμβάσεων, που έχουν ξεπεράσει τα 30 εκατ. ευρώ., τη δεκαετία 2008-2009. Πρόκειται στην πραγματικότητα για την κατασπατάληση δημόσιου χρήματος που κατευθύνεται σε εκτέλεση προγραμμάτων αμφίβολης αποτελεσματικότητας για την πόλη (προμήθειες χωρίς διαγωνισμούς, πανάκριβες μελέτες και υπηρεσίες, υπέρογκες αμοιβές) και στην πρόσληψη προσωπικού με ελαστικές σχέσεις εργασίας εκτός διαδικασιών ΑΣΕΠ.

Η δημοτική πλειοψηφία επιδίδεται σε διασπάθιση του δημόσιου χρήματος με άσκοπες και ακριβοπληρωμένες εκδηλώσεις για επικοινωνιακούς λόγους. Προβαίνει σε επιλογές όπως η σκανδαλώδης αγορά ακινήτου για τη στέγαση μουσειακού πολυχώρου, ύψους 7 εκατ. ευρώ, η πριμοδότηση της Εταιρείας Ειδικού Σκοπού Διπλή Ανάπλαση με 3,5 εκατ. ευρώ, η αγορά πανάκριβου εξοπλισμού 7 εκατ. ευρώ για τα δημοτικά ιατρεία, όταν λείπουν στοιχειώδη υλικά νοσηλείας, κ.λπ. Έχουμε να πούμε πολλά και συγκεκριμένα γι’ αυτό το θέμα. Επίσης, οι εξωτερικές αναθέσεις έργων και υπηρεσιών, με υψηλό κόστος, μεταφέρουν πολύτιμους πόρους στους ιδιώτες και απαξιώνουν τους εργαζόμενους στο Δήμο.

Αυτή η νεοφιλελεύθερη αγοραία πολιτική στέρησε τους δημότες από δωρεάν ή/και χαμηλού κόστους υπηρεσίες και παρέδωσε δημόσιους και πράσινους χώρους της πόλης στην οικοδόμηση και την κερδοσκοπία.

Σε όλη τη θητεία του Δημοτικού Συμβουλίου, οι σύμβουλοι της παράταξης του ΠΑΣΟΚ απουσίαζαν, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων, από τις συνεδριάσεις. Στα μεγάλα θέματα - εργαζόμενοι, Καλλικράτης, Ελαιώνας, δάνεια, κ.λπ - ψήφιζαν από κοινού με την πλειοψηφία και στα υπόλοιπα, όταν ήταν παρόντες, δεν αναλάμβαναν πρωτοβουλίες για ν’ ανατραπούν οι αποφάσεις της πλειοψηφίας. Η παράταξη του ΠΑΣΟΚ έδωσε χώρο, με τη συναίνεση ή την απουσία της, στην εφαρμογή της πολιτικής του κ. Κακλαμάνη. Ψήφισε τον Καλλικράτη, το Μνημόνιο και αποδέχθηκε την παρακράτηση από την κυβέρνηση των ΚΑΠ.

Απ’ αυτή τη σκοπιά, το εμφανιζόμενο ως στενά αυτοδιοικητικό ψηφοδέλτιο, με επικεφαλής τον κ. Καμίνη, που στηρίζεται κυρίως από την παράταξη του ΠΑΣΟΚ και τον ίδιο τον πρωθυπουργό, είναι σίγουρο ότι θα κινηθεί αυστηρά στο πλαίσιο των κυβερνητικών επιλογών, πολύ περισσότερο που ο κ. Παπανδρέου αποδίδει στις αυτοδιοικητικές εκλογές δημοψηφισματικό χαρακτήρα υπέρ της πολιτικής του. Δηλαδή η ψήφος στο ψηφοδέλτιο του κ. Καμίνη θα πιστωθεί υπέρ της τρόϊκας και της κυβέρνησης του Μνημονίου.

Η Ανοιχτή Πόλη συγκρούστηκε ανοιχτά με ισχυρά οικονομικά συμφέροντα στο Δήμο της Αθήνας. Μαζί με τα κινήματα και τον λαϊκό κόσμο στις γειτονιές νικήσαμε σε πολλές περιπτώσεις. Αποδείξαμε ότι οι αγώνες που συγκεντρώνουν ευρεία συμμετοχή και συναινέσεις τελεσφορούν και επιτρέπουν στους ανθρώπους να αισιοδοξούν, να υπερβαίνουν τις ατομικές περιχαρακώσεις και να εμπιστεύονται τις συλλογικές προσπάθειες.

Όσον αφορά τη Συμπαράταξη για την Αθήνα , ήταν αντίθετη στις πλειοψηφούσες πολιτικές στο Δήμο Αθηναίων, όπως κι εμείς. Υπάρχει ,όμως, μια μεγάλη διαφορά μεταξύ μας. Η Ανοιχτή Πόλη πήρε όλες τις αναγκαίες πρωτοβουλίες και με τη συμμετοχή των κινημάτων πολλές αποφάσεις ανατράπηκαν.

ΣΗΜΕΙΟ 4 :

Οι θέσεις μας
Η Ανοιχτή Πόλη στο δήμο και τις γειτονιές

Η Ανοιχτή Πόλη με όλα τα μέλη της, εκλεγμένα και μη, θα βρίσκεται καθημερινά στις γειτονιές της Αθήνας και θα συμβάλλει στην οργάνωση των κοινωνικών αντιστάσεων απέναντι στην κρίση, για ν’ ανατραπεί η κυβερνητική πολιτική του Μνημονίου και να μην περάσει η αντίστοιχη πολιτική του δικομματισμού στο Δήμο Αθηναίων.

Διεκδικούμε :

Πλήρη εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα για τους εργαζομένους του Δήμου, αναδιοργάνωση των δημοτικών υπηρεσιών και αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού σε έργα και υπηρεσίες για τους δημότες. Να μην απολυθεί κανείς ……

Άμεση απόδοση των πόρων που οφείλει η κυβέρνηση στην αυτοδιοίκηση.

Αναπροσαρμογή των δημοτικών τελών για να μειωθούν τα βάρη των μικρομεσαίων νοικοκυριών, των μονογονεϊκών οικογενειών και των μικρών καταστημάτων στις λαϊκές συνοικίες.

Δραστική περικοπή των δαπανών που δεν έχουν κοινωνική ανταποδοτικότητα. Μεταφορά πόρων στους βρεφονηπιακούς σταθμούς, στη σχολική στέγη, στα δημοτικά ιατρεία, στον αθλητισμό και τον πολιτισμό, στις υπηρεσίες για τους ηλικιωμένους, στην καθαριότητα.. και τον εξωραϊσμό του δημόσιου χώρου της πόλης.

Ενεργητικές πολιτικές στήριξης των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, των προσφύγων και μεταναστών, των φτωχών, των αστέγων, των ατόμων με ειδικές ανάγκες, των κακοποιημένων γυναικών και παιδιών, των εξαρτημένων ατόμων.