Η Ανοιχτή Πόλη στο Δημοτικό Συμβούλιο

 

Σχετικά με το master plan ο δημοτικός σύμβουλος Αλέξης Τσίπρας, μεταξύ άλλων είπε:

«Αισθανόμαστε ευτυχείς που πλέον δεν είμαστε μόνοι μας στην θέση που είχαμε εκφράσει με σαφήνεια πριν πολύ καιρό, παρά το γεγονός ότι η άποψη μας πολλές φορές διαστρεβλώθηκε και λοιδορήθηκε, μια θέση που εξ αρχής υποστήριζε ότι η μεταφορά του γηπέδου πρέπει να είναι αυτό που λέει η λέξη. Είκοσι στρέμματα το γήπεδο του Παναθηναϊκού στην Λεωφ. Αλεξάνδρας, να φύγει το γήπεδο από την Αλεξάνδρας γιατί είναι μέσα στον αστικό ιστό και επιβαρύνει την πόλη και να πάει στην ευρύτερη περιοχή του Ελαιώνα, σε είκοσι ή το πολύ σαράντα στρέμματα και η υπόλοιπη περιοχή να γίνει ένας υπερτοπικός χώρος πρασίνου.  

Όταν εκφράζαμε αυτήν την άποψη, τότε και η παράταξη της μείζονος αντιπολίτευσης μας έλεγε αυτό που μας λέει σήμερα και η δημοτική αρχή, ότι είναι ανέφικτη αυτή πρόταση. Σήμερα ο εισηγητής της παράταξης του ΠΑΣΟΚ στον Δήμο συντάχθηκε με τη άποψη μας. Δεν πράττουν βέβαια το ίδιο οι βουλευτές του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, δεν πράττουν το ίδιο οι εκπρόσωποι τους στη Νομαρχία Αθηνών. Όλοι όμως κρινόμαστε από τους πολίτες.     

Για μας είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι σήμερα συζητάει το δημοτικό συμβούλιο το Master Plan. Έχουμε θέσει επανειλημμένα το ζήτημα στο δημοτικό συμβούλιο. Η δημοτική αρχή είχε την υποχρέωση να μας παρουσιάσει το Master Plan ήδη από το Σεπτέμβριο του 2007. Το συζητάμε 10 μήνες μετά.  

Το Master Plan είναι η ειδική τεχνική μελέτη χωροθέτησης των επιμέρους κατασκευών στην περιοχή παρέμβασης και άρα αποτελούσε και αποτελεί, προϋπόθεση για κάθε άλλη επιμέρους πράξη στην περιοχή παρέμβασης, καθώς βάσει των προβλέψεων του, μπορούμε να γνωρίζουμε κατά πόσο τηρείται για παράδειγμα το ισοζύγιο πρασίνου. Με αυτήν την έννοια, το δημοτικό συμβούλιο πολλές φορές κλήθηκε να λάβει αποφάσεις «εν λευκώ», που είχαν καθοριστική συμβολή για την εξέλιξη τω πραγμάτων.

Το master plan ακολουθεί οριακά τις προδιαγραφές του νόμου Σουφλία, για τον οποίο εμείς έχουμε καταθέσει την διαφωνία μας. Να επισημάνουμε βέβαια ότι για να επιτευχθεί η αναγκαία αναλογία πρασίνου/οικοδομήσιμων χώρων, προσμετράται στο πράσινο ακόμη και το γκαζόν του Γηπέδου ή και οι επιφάνειες με κυβόλιθους που θα χρησιμοποιούνται για πάρκινγκ. Αναγνωρίζουμε βέβαια τις δυσκολίες του μελετητή. Γνωρίζουμε ότι δεν μπορεί να παρουσιάσει το ψάρι για κρέας.  

Θα θέλαμε να επαναλάβουμε σε αυτό το σημείο τη θέση της Ανοιχτής Πόλης για το ζήτημα της παρέμβασης στο Ελαιώνα. Θέση γνωστή, πολλές φορές όμως διαστρεβλωμένη.  

Δεν είμαστε αντίθετοι με την δημιουργία του γηπέδου, με την προϋπόθεση ότι αυτό δεν θα γίνει με οικονομικά επαχθή τρόπο για το Δήμο και τους Αθηναίους πολίτες. Ότι πέραν της έκτασης του γηπέδου, στην περιοχή παρέμβασης, θα δημιουργηθεί ένα πάρκο υψηλού πρασίνου, ένα πάρκο υπερτοπικής σημασίας, για να το χαιρόμαστε όλοι οι κάτοικοι της Αθήνας, για να συμβάλει στην αναστροφή της κλιματικής αλλαγής του μικροκλίματος της πόλης, που τόσο πολύ τελευταία συζητάμε ιδίως τώρα που είναι καλοκαίρι, για να συμβάλλει στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.  

Αντ΄αυτού το Master Plan που μας φέρνει σήμερα η Δημοτική Αρχή, επιβεβαιώνει ακριβώς τη θέση της Ανοιχτής Πόλης: ότι το γήπεδο του ΠΑΟ είναι το πρόσχημα για την κατασκευή κτηρίων πολύ μεγαλύτερου συνολικού εμβαδού σε σχέση με το γήπεδο. Ότι δηλαδή οι εμπορικές χρήσεις δεν είναι παρελκόμενα του γηπέδου, αλλά μάλλον το γήπεδο είναι ο μανδύας για τις εμπορικές χρήσεις.    

Δεν κατανοούμε για ποιο λόγο για να λειτουργήσει ένα γήπεδο χρειάζεται η χωροθέτηση εμπορικού κέντρο ιδιωτικών συμφερόντων 70.000 περίπου τ.μ., ή για ποιο λόγο έχουμε ανάγκη ως πόλη τη δημιουργία ενός πολυλειτουργικού κέντρου του Δήμου,  42.000 τ.μ., το οποίο σύμφωνα με τις εξαγγελίες του κ. Κακλαμάνη θα κατασκευαστεί με ΣΔΙΤ και θα συνδυάζει εμπορικό κέντρο με τις εγκαταστάσεις του νέου δημαρχείου. Που και για αυτό το νέο δημαρχείο εμείς έχουμε τις ενστάσεις μας. Δεν κατανοούμε για ποιο λόγο η πόλη της Αθήνας έχει τόσο μεγάλη ανάγκη την ίδρυση ενός νέου δημαρχείου. Να τονίσουμε βέβαια ότι δίπλα σε όλα αυτά, είναι γνωστό ότι θα χωροθετηθεί και ο νέος σταθμός των ΚΤΕΛ.  

Θεωρούμε, λοιπόν ότι με αυτές τις χωροθετήσεις και με αυτές τις προβλέψεις υπονομεύεται, αν δεν εγκαταλείπεται πλήρως, το αίτημα για τη δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου υψηλού πρασίνου στον Ελαιώνα.

Θέλουμε όμως να επισημάνουμε ένα ακόμη στοιχείο. Οι Αθηναίοι και οι Αθηναίες έχουν πολύ κακή εμπειρία από τις εξαγγελίες και τις υποσχέσεις για τη δημιουργία χώρων πρασίνου σε συνδυασμό με τη δημιουργία αθλητικών και άλλων χρήσεων. Αρκεί κανείς να δει το παράδειγμα των έργων των ολυμπιακών αγώνων. Το μόνο ολυμπιακό έργο που δεν υλοποιήθηκε ήταν το περιβόητο ολυμπιακό πράσινο πράσινο. Βλέπουμε σήμερα τι πράσινο υπάρχει γύρω από τους τεράστιους όγκους μπετού των ολυμπιακών εγκαταστάσεων.     

Τέλος, με αφορμή την σημερινή συζήτηση, θα θέλαμε να αναφερθούμε ότι την περασμένη Πέμπτη στο Νομαρχιακό Συμβούλιο της Αθήνας υπήρξε συζήτηση που αφορούσε την έγκριση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το εμπορικό κέντρο του κ. Βωβού στον Ελαιώνα. Τόσο το ΤΕΕ, όσο και ο πρύτανης και οι αντιπρυτάνεις του ΕΜ Πολυτεχνείου, με έγγραφα τους, θεωρούν ότι η τμηματική έγκριση μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων στρέφεται κατά της προστασίας του περιβάλλοντος, όπως αυτή ορίζεται για από την κείμενη νομοθεσία, που απαιτεί για σημαντικές πολεοδομικές παρεμβάσεις την πραγματοποίηση Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Μελέτης για το σύνολο της περιοχής παρέμβασης.  

Με τις ψήφους της πλειοψηφίας αλλά και της μείζονος αντιπολίτευσης δεν έγιναν δεκτές αυτές οι αιτιάσεις. Αντιλαμβανόμαστε ότι έχει αξία ο λόγος μας έχει αξία να τηρείται ο λόγος μας, έχει όμως μεγάλη αξία για τους πολίτες, να ξέρουν ότι ο λόγος αυτός είναι ειλικρινής και έντιμος. Ότι δεν μπορεί κανείς άλλα να κάνει όταν ασκεί αντιπολίτευση και άλλα να κάνει όταν ασκεί διοίκηση.  

Ανακεφαλαιώνοντας:

Η παρέμβαση που επιχειρείται στον Ελαιώνα είναι μια παρέμβαση με ευρύτερα αποτελέσματα στη ζωή και το περιβάλλον της πόλης. Με πολύ σοβαρές επιπτώσεις οικονομικές, πολεοδομικές, περιβαλλοντικές.

Εκτιμούμε ότι η παρέμβαση αυτή, από την αρχή, γίνεται από τη μεριά του Δήμου με πειραματισμούς και αποσπασματικό τρόπο. Με τρόπο που ακριβώς λόγο της προχειρότητας αλλά και πολλές φορές της παράκαμψης των συλλογικών οργάνων του Δήμου, δημιουργεί και καθυστερήσεις, για τις οποίες ελπίζω όλοι να έχετε πειστεί ότι δεν ευθύνονται όσοι αντιδρούν, αλλά και επιμέρους συγκρούσεις.  

Πατώντας πάνω στο υπαρκτό αίτημα και ανάγκη των φιλάθλων του ΠΑΟ για ένα σύγχρονο και λειτουργικό γήπεδο, στον Ελαιώνα δοκιμάζονται νέες μορφές σύμπραξης του Δημοσίου με τον Ιδιωτικό τομέα, προς όφελος του τελευταίου, νέες μορφές διοίκησης και πολεοδομικού σχεδιασμού, που ακυρώνουν την ουσία των αυτοδιοικητικών θεσμών και υπονομεύουν στην πράξη την προοπτική της δημιουργία μητροπολιτικού πόλου υψηλού πρασίνου στην περιοχή του Ελαιώνα, που τόσο έχει ανάγκη η Αθήνα.»

Για το ίδιο θέμα η δημοτική σύμβουλος, Ελένη Πορτάλιου, μεταξύ άλλων είπε:  

«Η ειδική μελέτη (master plan) για τη φερόμενη ως διπλή ανάπλαση Bοτανικού – Λ. Aλεξάνδρας επιβεβαιώνει με τον χειρότερο δυνατό τρόπο την αντίθεση της Aνοιχτής Πόλης σ’ αυτήν. Η μελέτη διατυπώνει με σαφήνεια αυτό που από την πρώτη στιγμή έχουμε πει όχι μόνο εμείς, αλλά και ο κ. Δήμαρχος. Ότι δηλαδή από πουθενά δεν προκύπτει ότι ο Παναθηναϊκός θεμελιώνει ιδιοκτησιακό ή άλλο δικαίωμα στην Aλεξάνδρας.  

Έτσι, η εμπλοκή του Δήμου στο Bοτανικό και οι απίστευτες παραχωρήσεις στην ΠAE σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος και με χρήματα των δημοτών, είναι πολιτική επιλογή υπέρ των μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων και όχι νομικά τεκμηριωμένη δέσμευση. Σας παραπέμπω στη σελίδα 24 του master plan στην παράγραφο με τίτλο “H εγκατάσταση στη Λεωφόρο”.

Ο Παναθηναϊκός εγκαθίσταται στο χώρο του Δήμου “Περιβόλα”, τον οποίο και διαμορφώνει σε γήπεδο, το 1920. Δεν αγοράζει τον χώρο, αλλά του παραχωρείται. Υπάρχει παραχωρητήριο; Tι δεσμεύσεις ανέλαβε, αν ανέλαβε, τότε ο Δήμος; Ζητούμε από τη δημοτική αρχή να φέρει στο δημοτικό συμβούλιο όλα τα στοιχεία που θεμελιώνουν το είδος των υποχρεώσεων, αν υπάρχουν, προς τον Παναθηναϊκό.

Ως προς το περιεχόμενο του σχεδίου. Ξεκινώ από την Aλεξάνδρας γιατί γι’ αυτήν δεν είχαμε κανένα στοιχείο μέχρι τώρα. Δεν πρόκειται περί ανάπλασης, όπως ορίζει το Pυθμιστικό Σχέδιο Aθήνας για τα Kουντουριώτικα, αλλά για μετατροπή του χώρου του γηπέδου του Παναθηναϊκού σε ένα τεράστιο υπόγειο parking 17,5 στρεμμάτων – όλη η ανάπλαση είναι 20 στρέμματα – με πράσινο στην ταράτσα του.

Με ποια λογική έρχονται στο κέντρο της πόλης 700 αυτοκίνητα όταν μάλιστα, όπως λέει η μελέτη, υπάρχουν κοντά χώροι στάθμευσης και σταθμοί ΜΕΤΡΟ; Mόνο το επιχειρηματικό δαιμόνιο μπορεί να δώσει απάντηση. Το master plan λέει, επίσης, ότι ο συντελεστής δόμησης. που εξοικονομείται θα πάει αλλού, θα αξιοποιηθεί εμπορικά.
Σχετικά με τον Bοτανικό. Το master plan λέει ρητά ότι πρόκειται γι’ αυτό που στην επιστημονική ορολογία ονομάζουμε ‘gentrification’, δηλαδή εξωραϊσμό με κερδοσκοπία στη γη και τα ακίνητα. Εξηγεί πώς η νέα πολυλειτουργική εγκατάσταση θα λειτουργήσει ως αγοραία κινητήρια δύναμη για την οικοδόμηση της περιοχής σε βάρος προφανώς των παραγωγικών δραστηριοτήτων και του πράσινου.

Οι επενδυτές δεν έρχονται να πρασινίσουν τον τόπο, έρχονται να κτίσουν όσα περισσότερα τετραγωνικά μέτρα μπορούν για να κερδίσουν. Δύο στοιχεία μόνο θα δώσω. Χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα δόμηση, 6.500 αυτοκίνητα. Ό,τι ορίζει ο νόμος, δηλαδή 30%, δεν καλύπτεται και υποχρεωτικά θα πρασινίσει. Όμως, και αυτό το ελάχιστο πράσινο είναι όπως ο υποχρεωτικός ακάλυπτος μιας τυπικής οικοδομής της Aθήνας που έχει τσιμεντώσει τα υπόγεια, έχει εισόδους και εξόδους parking και έχει εγκλωβίσει θάμνους μέσα σε ζαρντινιέρες.

Δεν θα προκύψει καμία σοβαρή έκταση πράσινου, γιατί πώς θα κυκλοφορούν οι χιλιάδες επισκέπτες πάνω στο χώμα; Εξ ου και ο παραπλανητικός όρος αστική πλατεία, εξ ου και οι λεπτές διαφορές αποχρώσεων πράσινου στο σχέδιο, ώστε να φέρεται ως πράσινο ο χλοοτάπητας του γηπέδου και η ταράτσα του πολυλειτουργικού κτιρίου. Αν, όμως, βγάλουμε τα ράστερ, όπως γίνεται σε άλλα σχέδια και δούμε τα έργα, πολύ περισσότερο αν τα αναγάγουμε σε όγκο, η κατάσταση είναι τραγική.»

Οι δημοτικοί σύμβουλοι της Ανοιχτής Πόλης καταψήφισαν το master plan της «Διπλής Ανάπλασης»

Στην προ ημερησία συζήτηση οι δημοτικοί σύμβουλοι της Ανοιχτής Πόλης έθεσαν τα ζητήματα της τροπολογίας που εισήχθη στην Βουλή σχετικά με τη σύμβαση για το νέο γήπεδο του ΠΑΟ στον Ελαιώνα, καθώς επίσης και το ζήτημα της οικοδόμησης τμήματος του πάρκου Γουδή, με την προώθηση σχεδίου νόμου για την ίδρυση του «Πολιτιστικού Κέντρου της Αστυνομίας».      
 


Η δημοτική σύμβουλος Ελένη Πορτάλιου, αφού πρώτα ενημέρωσε το σώμα για τη σχετική τροπολογία, βάσει της οποίας αυξάνονται τα οικοδομήσιμα τ.μ., προβλέπονται δρόμοι και ελικοδρόμιο, εντός του χώρου που προορίζεται για το μητροπολιτικό πάρκο στο Γουδή, μεταξύ άλλων είπε:  

«Ζητάμε να παρέμβει άμεσα ο Δήμος Αθηναίων και να ζητήσει την απόσυρση της τροπολογίας αυτής. Με μεθόδευση οριακής νομιμότητας και με προφανή πρόθεση να αποφευχθεί ο έλεγχος συνταγματικότητας από το ΣτE, επιχειρείται να ενεργοποιηθεί το ανενεργό και με διακηρυγμένη βούληση κατάργησης άρθρο 2 του Προεδρικού Διατάγματος του 2001 (ΦEK 871 Δ’ / 19-10-2001) και να νομιμοποιηθεί το κτίσιμο νέων κτιριακών όγκων με ύψος που φτάνει τα 27 μέτρα, με συνολική δόμηση που θα φτάσει ή και θα ξεπεράσει τα 43000 τ.μ., προσθέτοντας άλλα 8000 τ.μ. στις προβλέψεις του ενεργοποιούμενου Προεδρικού Διατάγματος. Πέρα από τα νέα μεγάλα κτίρια σχεδιάζεται, επίσης, να κατασκευαστούν γκαράζ, κτίρια H/M εγκαταστάσεων και ελικοδρόμιο, μαζί με δρόμους “ήπιας κυκλοφορίας”, “μέσα σε κοινόχρηστο χώρο πρασίνου” όπως αναφέρει το ίδιο το Σχέδιο Nόμου, δίπλα και γύρω από το διατηρητέο κτίριο της παλιάς Xωροφυλακής, στη B’ ζώνη Προστασίας Yμηττού, στη Λεωφ. Mεσογείων.

Όλα αυτά συμβαίνουν αν και ο Yπουργός ΠE.XΩ.Δ.E. με απόφασή του, μετά τις πυρκαγιές στην Πάρνηθα και στην Πεντέλη και υπό την πίεση κινημάτων πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων, έχει αναστείλει κάθε εργασία δόμησης στο πάρκο και παρέχει προς κάθε κατεύθυνση, ακόμα και μέσα στη Bουλή επισήμως, καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις ότι “θα επικαιροποιηθεί η μελέτη του E.M.Π. και αμέσως μετά θα γίνει η αναθεώρηση του Pυθμιστικού ώστε να εξασφαλιστεί η προστασία του Mητροπολιτικού Πάρκου”.

Καταλαβαίνουμε ότι σε λίγο δεν θα υπάρχει Mητροπολιτικό Πάρκο προς θεσμοθέτηση. Να παρέμβει άμεσα, λοιπόν, ο Δήμος ζητώντας την απόσυρση της τροπολογίας και να ενεργοποιήσουμε την επιτροπή για το Mητροπολιτικό Πάρκο που έχουμε αποφασίσει τώρα, ώστε να τρέξει το θέμα της θεσμοθέτησης του Mητροπολιτικού Πάρκου Γουδή.»  

Απαντώντας στο θέμα ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, μεταξύ άλλων ανέφερε ότι το δημοτικό συμβούλιο δεν πρέπει να δεχθεί την οικοδόμηση περαιτέρω κτισμάτων, αλλά είπε ότι δεν είναι κατά την άποψη του σαφές, αν οικοδομούνται επιπλέον χώροι. Τελικά ο Νικήτας Κακλαμάνης πρότεινε να σταλεί μια επιστολή στον Υπουργό Εσωτερικών με τις θέσεις του Δήμου.  

Τέλος, ο δημοτικός σύμβουλος, Ρήγας Αξελός, αναφέρθηκε στο θέμα της τροπολογίας που αφορά την υποκατάσταση της Εταιρείας Ειδικού Σκοπού από τον Δήμο Αθηναίων. Αφού πρώτα, ενημέρωσε το σώμα για το περιεχόμενο της τροπολογίας, σύμφωνα με την οποία ο Δήμος Αθηναίων υπεισέρχεται στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις της Εταιρείας Ειδικού Σκοπού ΑΕ (ΕΣΣ) σε ότι αφορά στην σύμβαση της τελευταίας με την ΠΑΕ ΠΑΟ, μεταξύ άλλων είπε:  

«Θεωρούμε ότι τα αρμόδια Υπουργεία αγνοούν τον Δήμο και τα συλλογικά του όργανα, ή η δημοτική αρχή αγνοεί το δημοτικό συμβούλιο και προχωράει σε διαβουλεύσεις, φέρνοντας μας για άλλη μια φορά προ τετελεσμένου. Η «Διπλή Ανάπλαση» πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα σχέδια που αυτή τη στιγμή με τον ένα ή το άλλο τρόπο υλοποιείται στην Αθήνα. Θα θέλαμε να καταθέσουμε ορισμένες ερωτήσεις σχετικά με αυτήν την τροπολογία:

- Γιατί το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων δεν έχει ενημερωθεί ποτέ για την πρόθεση κατάθεσης αυτής της τροπολογίας.

- Ποια είναι η θέση της Εθνικής Τράπεζας. Για ποιο λόγο αποχωρεί αποκλειστικά και μόνο από τη συγκεκριμένη σύμβαση; Αν δεν την ενδιαφέρει συνολικά η Διπλή Ανάπλαση θα μπορούσε να φύγει τελείως από την ΕΕΣ και να συζητήσουμε σε νέα βάση. Για ποιο λόγο φεύγει από τη σύμβαση του γηπέδου. Μήπως γιατί η σύμβαση είναι ιδιαίτερα επαχθής; Μήπως γιατί αντί να κερδίζει, χάνει και τώρα μεταφέρει όλο το βάρος στον Δήμο, δηλαδή στους Αθηναίους πολίτες;

- Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η τροποποίηση γίνεται γιατί «ο Δήμος διαθέτει τον αναγκαίο μηχανισμό και το ανθρώπινο δυναμικό». Αν ισχύει η παραπάνω αιτιολογία, τότε γιατί δεν υποκαθίσταται η ΕΕΣ σε όλα τα έργα της Διπλής ανάπλασης, στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας και στον Ελαιώνα; Ο δήμος δεν θα μπορούσε να διαθέσει τα αναγκαία μέσα στην ΕΕΣ;

- Θα ακολουθούνταν οι ίδιες διαδικασίες αν από την αρχή στη θέση της ΕΕΣ ήταν ο Δήμος;»  

Απαντώντας ο Νικήτας Κακλαμάνης ανέφερε ότι αυτή η δυνατότητα προβλεπόταν από τη σύμβαση, οπότε δεν χρειαζόταν να ενημερωθεί το δημοτικό συμβούλιο, ενώ σε ότι αφορά την Εθνική Τράπεζα, είπε ότι υπήρχε ισχυρή αντίδραση από τη μεριά της, σε ότι αφορά την τροπολογία αυτή.