Η Ανοιχτή Πόλη στο Δημοτικό Συμβούλιο

«Πριν τοποθετηθούμε στο ζήτημα της σύμβασης, θα θέλαμε κατ’αρχήν να εκφράσουμε τις ευχαριστίες μας σε όλους τους δημοτικούς υπαλλήλους και τις υπηρεσίες του Δήμου που βρίσκονται τα τελευταία 24ωρα στο δρόμο για να συνδράμουν τους κατοίκους της Αθήνας. Όμως, πραγματικά δεν μπορούμε να καταλάβουμε γιατί τόση βιασύνη να εγκριθεί σήμερα η σύμβαση. Ερχόμαστε εδώ εσπευσμένα μέσα σε μια πόλη η οποία είναι σε κατάσταση ψύξης, ερχόμαστε εδώ λες και είναι ένα θέμα που δεν μπορεί να αναβληθεί για αύριο. Ίσως γιατί αυτός είναι ένας τρόπος, να επιτευχθεί η μικρότερη δυνατή παρουσία πολιτών που διαμαρτύρονται έξω από το δημαρχείο. Ένα χρόνο τώρα, η δημοτική αρχή, έχει επιδείξει ιδιαίτερο ζήλο να συζητά με τους επιχειρηματίες του πρότζεκτ, δεν έκατσε όμως ποτέ σε ένα τραπέζι να συζητήσει τους κατοίκους της περιοχής. Αυτούς που είναι σήμερα έξω από το Δημαρχείο. Είναι λοιπόν, απ’ότι φαίνεται, η καλύτερη δυνατή ευκαιρία σήμερα για τη δημοτική αρχή, να πραγματοποιήσει τη συγκεκριμένη συνεδρίαση. Αν ήταν δυνατόν να μεταφέρει τη συνεδρίαση στον Μον Παρνές, στην Πάρνηθα, με δυόμιση μέτρα χιόνι απ’έξω, θα το έκανε.

Για μας, το θέμα που συζητάμε σήμερα δεν είναι το γήπεδο. Είναι το μέλλον του Ελαιώνα. Ένα θέμα που ανέδειξαν εδώ και 20 χρόνια οι ενεργοί πολίτες και τα κινήματα. Να σας θυμίσουμε την καμπάνια του περιδιοκού «Αντί» με σύνθημα «ο Ελαιώνας από σκουπιδότος να γίνει πηγή ζωής» και «να ξαναφέρουμε τον ελαιώνα στον Ελαιώνα», ήδη από τη δεκαετία του ‘80. Και εμείς, το δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας, εδώ και ενάμιση χρόνο εξετάζουμε αποσπασματικά αποκλειστικά, το ζήτημα που αφορά την περιοχή του γηπέδου του ΠΑΟ.

Από την πλευρά μας, εδώ και αρκετό καιρό, με σειρά παρεμβάσεων έχουμε θέσει το συνολικό ζήτημα του Ελαιώνα. Και έχουμε αντιδικήσει αρκετές φορές γιατί κατά την άποψη της Δημοτικής Αρχής, η όποια καθυστέρηση του έργου οφείλεται στις αντιδράσεις των πολιτών και της αντιπολίτευσης. Όμως, αποδεικνύεται σήμερα ότι δεν είναι η αντιπολίτευση που ευθύνεται για τις καθυστερήσεις, δεν είναι οι κάτοικοι και τα κινήματα. Σήμερα που μας φέρνετε μια εντελώς νέα -και όχι τροποποιημένη- σύμβαση, αποδεικνύεται πως πραγματική αιτία για την καθυστέρηση είναι τα σοβαρά οργανωτικά και διαδικαστικά προβλήματα που είχε από την αρχή αυτή η διαδικασία. Προβλήματα που είχαμε επισημάνει. Αυτά καθυστερούν την κατασκευή του γηπέδου του ΠΑΟ και τίποτε άλλο.

Θα ήθελα, στη συνέχεια, να αναφερθώ σε κάποια επιμέρους στοιχεία που αφορούν συνολικά την περιοχή του Ελαιώνα.

Από το 1991 ξεκίνησε μια προσπάθεια ένταξης της περιοχής στο σχέδιο πόλης, και αργότερα με το προεδρικό διάταγμα του 1995. Για μας οποιαδήποτε προσπάθεια για στοιχειώδη οργάνωση του χώρου του Ελαιώνα δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της ένταξης του στο σχέδιο πόλης, μια μέθοδος που εκτός των άλλων έχει αποτέλεσμα να εκτινάσσει τις τιμές στα ύψη. Είναι σαφές ότι η ευρύτερη περιοχή δεν μπορεί να γίνει πνεύμονας ανάσας για την Αθήνα με κοινόχρηστες και κοινωφελής εξυπηρετήσεις, μέσω της χρήσης θεσμικών εργαλείων ανάπτυξης που έχουν πεδίο αναφοράς την ιδιωτική πρωτοβουλία, τη μέθοδο της αντιπαροχής, τις τοπικές πράξεις εφαρμογής.

Γνωρίζουμε βέβαια ότι τα κονδύλια για την δημιουργία πρασίνου είναι πάρα πολύ χαμηλά εως και ανύπαρκτα. Γνωρίζουμε, όμως ότι την προηγούμενη 5ετία δόθηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για να γίνουν  οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Το μόνο όμως ολυμπιακό έργο που ποτέ δεν πραγματοποιήθηκε ήταν το ολυμπιακό πράσινο.

Ο τρόπος που γίνονται οι χωροθετήσεις στην περιοχή του Ελαιώνα έχουμε την αίσθηση ότι εκφράζουν την κατ’εξακολούθηση αντιμετώπιση του ως σκουπιδότοπο. Ως ένα χώρο που βάζουμε ότι δεν έχουμε που αλλού να τα βάλουμε. Στον Ελαιώνα το ΚΤΕλ, η επισκευαστική βάση του ΜΕΤΡΟ, ο σταθμός μεταφόρτωσης εμπορευμάτων, λίγο πιο πάνω το χρηματιστήριο, η συζήτηση για το τζαμί στο Ελαιώνα, το γήπεδο του ΠΑΟ, στον Ελαιώνα, το νέο δημαρχείο στον Ελαιώνα. Δεν συμφωνούμε με αυτή την αντίληψη και νομίζουμε ότι επείγει σήμερα να γίνει μια σοβαρή δημόσια διαβούλευση για τον Ελαιώνα.

Συγκεκριμένα για το γήπεδο:

- Εισάγετε προς έγκριση μια σύμβαση που αφορά την κατασκευή του νέου γηπέδου του ΠΑΟ, χωρίς όμως να μας έχετε παρουσιάσει το συνολικό σχέδιο ανάπλασης της περιοχής, το λεγόμενο master plan, δηλαδή τη μελέτη που αφορά τη συνολική χωροθέτηση κτηρίων και πρασίνου στην περιοχή παρέμβασης. Και την ίδια στιγμή υποθέτουμε ότι τη μελέτη χωροθέτησης την έχουν οι ιδιώτες, αλλιώς πως σχεδιάζουν χωρίς την μελέτη χωροθέτησης.

Μιλάμε για μια περιοχή που αφορά 220 στρέμματα. Με βάση τα έγγραφα του Δήμου το γήπεδο αντιστοιχεί μόνο σε 40 στρέμματα. Τα υπόλοιπα τι γίνονται; Πόσα στρέμματα θα γίνουν χώροι πρασίνου; Μας ζητάτε να εγκρίνουμε σύμβαση οικονομικού / διαχειριστικού αντικειμένου, χωρίς να είναι σε γνώση μας το σχέδιο χωρικής διάταξης των σχεδιαζόμενων εγκαταστάσεων.

Προκύπτει λοιπόν το ερώτημα αν το master plan, που δεν μας παρουσιάζεται πιθανόν για να μην τρομάξουμε, θα είναι συμβατό με τον «νόμο Σουφλιά» που  προβλέπει συγκεκριμένη κάλυψη πρασίνου και ελεύθερων χώρων.  

Συνηθίζετε να κατηγορείται την αντιπολίτευση ότι δεν έχει προτάσεις. Αποδεικνύεται όμως σήμερα ότι η δημοτική αρχή είναι εκείνη που δεν έχει πρόταση για την συνολική ανάπλαση του Ελαιώνα.

Εμείς ζητάμε, να ενημερωθεί άμεσα και πριν την έγκριση οποιαδήποτε σύμβασης, το σώμα από την «επιτροπή παρακολούθησης της εκπόνησης του μάστερ πλαν» ώστε να γνωρίζουμε τι ακριβώς ψηφίζουμε να υλοποιηθεί. Ζητάμε να τεθούν σε γνώση του Δημοτικού συμβουλίου τα σχέδια που αφορούν τη χωροθέτηση και μελλοντική ανέγερση του κλειστού γηπέδου μπάσκετ που θα αποτελέσουν αντικείμενο μελλοντικής σύμβασης αλλά και τα σχέδια που αφορούν το «πολυλειτουργικό δημοτικό κέντρο», δηλ. το δημαρχείο/εμπορικό κέντρο.

- Είχε εγκρίνει το δημοτικό συμβούλιο ένα συγκεκριμένο επιχειρηματικό σχέδιο. Δεν θα έπρεπε να συνοδεύεται η σύμβαση με ένα επικαιροποιημένο επιχειρηματικό σχέδιο όσον αφορά το κόστος κατασκευής και τα υπόλοιπα οικονομικά μεγέθη.

Με βάση το «συμπλήρωμα μνημονίου συνεργασίας» που υπογράφηκε μεταξύ ΠΑΟ και Δήμου Αθηναίων και κυρώθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο(25.09.2007) προβλέπεται κόστος κατασκευής για το γήπεδο 82 εκατ. Ευρώ, στα οποία συμπεριλαμβάνονται το κόστος των μελετών, το κόστος του Ερασιτέχνη και οι τόκοι της κατασκευαστικής περιόδου. Αν πρόχειρα αθροίσουμε τα ποσά νομίζω ότι είναι σαφές ότι το κόστος εκτοξεύεται.

- Τίθεται τέλος ζήτημα νομιμότητας για τη σύμβαση. Δεν είναι μια απλή μίσθωση ακινήτου. Είναι μια περίπλοκη περίπτωση ανάθεσης έργου. Για αυτό θα καλούσα το δημοτικό συμβούλιο να λάβει σαφέστερες γνωμοδοτήσεις από τα αρμόδια όργανα και να επανεξετάσει το θέμα.

Ολοκληρώνοντας, η Ανοιχτή Πόλη, εξ αρχής έχει τοποθετηθεί δημόσια για το θέμα του νέου γηπέδου του ΠΑΟ. Δεν είμαστε αντίθετοι στην κατασκευή του γηπέδου, με την προϋπόθεση ότι πέραν του αναγκαίου χώρου για το γήπεδο, πέραν των 40 στρεμμάτων, ο υπόλοιπος χώρος θα αξιοποιηθεί για τη δημιουργία ενός πάρκου υψηλού πρασίνου με χιλιάδες δέντρα και χώρους για πολιτιστικές δραστηριότητες και μαζικό αθλητισμό. Δεν μπορούμε να εγκρίνουμε μια σύμβαση με δεδομένα τα ερωτήματα και τις επισημάνσεις που αναφέραμε παραπάνω»

Στη συνέχεια, για το ίδιο θέμα, η δημοτική σύμβουλος, Ελένη Πορτάλιου, μεταξύ άλλων είπε:

«Θεωρώ ότι η συγκεκριμένη σύμβαση είναι ληστρική, ως προς τα οικονομικά της στοιχεία και σκανδαλώδης ως προς τα οικονομικά της μεγέθη. Αποτελεί συνέχεια της πολιτικής της δημοτικής πλειοψηφίας, που βάζει το δήμο να κάνει τον επιχειρηματία, ή να χρηματοδοτεί επιχειρηματίες. Δεν έχει καμία σχέση με τις υπηρεσίες που πρέπει να προσφέρει ο Δήμος στους κατοίκους, και ακυρώνει την όποια μελλοντική περιβαλλοντική και κοινωνική πολιτική του Δήμου. Να αναφέρω ενδεικτικά ότι ο Δήμος πληρώνει τον ερασιτέχνη ΠΑΟ, για τα δικαιώματα που υποτίθεται ότι έχει στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας. Έχει πει και ο Δήμαρχος στο παρελθόν, ότι αν ο ερασιτέχνης έχει δικαιώματα να τα αποδείξει με έγγραφα. Γιατί δεν εμμένετε στην τοποθέτηση της.»

Στην συνέχεια, η Ελένη Πορτάλιου, αναφέρθηκε αναλυτικά στα οικονομικά στοιχεία της σύμβασης. Μεταξύ άλλων ανέφερε:

«Υποστηρίζεται ότι την κατασκευή του γηπέδου την αναλαμβάνει η ίδια η ΠΑΕ ΠΑΟ. Όμως αυτό είναι αναληθές. Σύμφωνα με την επεξεργασία των οικονομικών στοιχείων της σύμβασης από την Επιτροπή Πολιτών για τη Διάσωση του Ελαιώνα, η οποία με βρίσκει απολύτως σύμφωνη, το γήπεδο κτίζεται πάνω σε γη που ανήκει στο Δήμο Αθηναίων και το μεγαλύτερο τμήμα της (περί τα 75 στρέμματα) έχει αγορασθεί από την ΕΤΕ αντί 20,3 εκατ ευρώ πλέον των τόκων. Στην προηγούμενη σύμβαση (09.10.2006) προβλεπόταν να γίνει διεθνής διαγωνισμός για την επιλογή του επενδυτή, που θα κατασκεύαζε και θα χρηματοδοτούσε το έργο. Με τη νέα σύμβαση, καταργείται ο διαγωνισμός. Η ΠΑΕ ΠΑΟ επιλέγει μόνη της τον κατασκευαστή – επενδυτή, ο οποίος δεν πληρώνεται από την ΠΑΕ ΠΑΟ αλλά από τα χρήματα που η ΠΑΕ ΠΑΟ οφείλει ως μισθώματα στο Δήμο Αθηναίων.

Με τη νέα Σύμβαση, η ΠΑΕ ΠΑΟ προσπορίζεται μια έκταση 97 στρεμμάτων ενώ το γήπεδο με τον περιβάλλοντα χώρο έχει έκταση 40 στρέμματα βάσει συμβατικών εγγράφων.

Τέλος, ως προς τα συγκοινωνιακά, η νέα Σύμβαση περιορίζει τις όποιες παρεμβάσεις σε πρώτη φάση σε δύο μικρά τμήματα δρόμων (Αγ. Άννης και τμήμα της Αγ. Πολυκάρπου). Είναι βέβαιο το κυκλοφοριακό κομφούζιο από τη λειτουργία του γηπέδου, πολύ δε περισσότερο αν ληφθεί υπόψη η παράλληλη λειτουργία εμπορικών κέντρων κλπ.

Σας καλώ να σκεφτείτε μόνο, σε επίπεδο συμβολισμού πως θα διαμορφωθεί η περιοχή στο άμεσο μέλλον. Το εμπορικό κέντρο του κ. Βωβού, το γήπεδο του ΠΑΟ, που δεν αντιστοιχεί φυσικά σε αυτό που αποκαλούμε μαζικό αθλητισμό, το εμπορικό κέντρο του δήμου και δίπλα το νέο δημαρχείο.»