Και το Όσκαρ πάει…

Οφείλουμε βέβαια να αναγνωρίσουμε την επικοινωνιακή ικανότητα του δημάρχου και τη συνεπή του προσπάθεια εδώ και ένα χρόνο να εμφανιστεί ως ο υπερκομματικός, τεχνοκράτης και νοικοκύρης δήμαρχος της Αθήνας. Στην πράξη, όμως, τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά από τις λαμπερές συνεντεύξεις τύπου του δημάρχου.

Ο απολογισμός του έργου μιας δημοτικής αρχής δεν μπορεί να γίνει παρά με κριτήριο της ανάγκες των κατοίκων της Αθήνας. Με κριτήριο την πολιτική του δημάρχου και της δημοτικής πλειοψηφίας για τους χώρους πρασίνου και τους ελεύθερους χώρους, την ατμοσφαιρική ρύπανση, τις μετακινήσεις, την καθαριότητα και την ανακύκλωση, την κοινωνική πολιτική, την ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας της πόλης.

Η αντιμετώπιση των προβλημάτων της Αθήνας, δεν μπορεί να γίνει με έργα βιτρίνας και επικοινωνιακή στρατηγική, όσο «εμπνευσμένη» και αν είναι αυτή. Απαιτεί διαβούλευση, συμμετοχή, σχεδιασμό και κυρίως σύγκρουση με συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα και με την αντίληψη του δήμου-επιχειρηματία. Στοιχεία που η σημερινή δημοτική αρχή δεν μας έχει αποδείξει ότι διαθέτει. Αντίθετα, ο μέχρι τώρα απολογισμός της δημαρχίας Κακλαμάνη είναι αρνητικός.

Η Ανοιχτή Πόλη, ήδη από τον περασμένο Νοέμβριο, έχει κάνει τον δικό της απολογισμό για τον πρώτο χρόνο παρουσίας μας στο Δήμο Αθηναίων, με μία δημόσια και ανοιχτή συζήτηση στον φιλόξενο χώρο της Δημοτικής Αγοράς της Κυψέλης. Η δράση της Ανοιχτής Πόλης μέσα και έξω από το δημοτικό συμβούλιο αποσκοπεί στην ανάδειξη ενός νέου μοντέλου δήμου, συμμετοχικού, δημοκρατικά ελεγχόμενου, σε ανοιχτό διάλογο με τα κινήματα πόλης, με οικολογικό προσανατολισμό και κοινωνική στόχευση.


Ελεύθεροι Χώροι Πρασίνου και μια εικονική …«Χάρτα Πρασίνου»
 
 
Στην Αθήνα, ιδίως μετά τις φωτιές το περασμένο καλοκαίρι, δεν έχουμε την πολυτέλεια για άλλους χαμένους ελεύθερους χώρους.  Όμως, ο Δήμος Αθηναίων ένα χρόνο τώρα έχει δείξει ότι αδυνατεί να αντιληφθεί αυτήν την αναγκαιότητα. Χαρακτηριστικό είναι ότι λίγες μόνο μέρες μετά την φωτιά της Πάρνηθας, με τις ψήφους της παράταξης Κακλαμάνη, αποχαρακτηρίστηκε από χώρο πρασίνου, το οικόπεδο του Κατράντζου, στο κέντρο της πόλης, ανοίγοντας στο δρόμο για την κατασκευή ενός ακόμη μεγάλου κτηρίου.

Το 2007, ο δήμος χρησιμοποίησε μόλις το 1% από τα χρήματα που προβλέπονταν για απαλλοτριώσεις, ενώ απορρόφησε μόλις το 1,25% από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα για έργα που προβλέπονταν στο τεχνικό πρόγραμμα.

Επιπλέον πρόσφατα, μετά από πολύμηνη αναμονή, ο δήμαρχος Αθηναίων παρουσίασε, την λεγόμενη «Χάρτα Πρασίνου» του Δήμου Αθηναίων. Κάτω όμως από το επιβλητικό όνομα, η Χάρτα Πρασίνου του Δήμου Αθηναίων, χρησιμοποιώντας μια γνώριμη «δημιουργική λογιστική»,  αθροίζει… μήλα με πορτοκάλια, για να καταλήξει ότι όλα βαίνουν καλώς: Η Χάρτα Πρασίνου, καταγράφει χώρους πρασίνου εντός της στενής διοικητικής περιφέρειας του Δήμου, χωρίς καμία ταξινόμηση (ελεύθεροι χώροι, αστικό πράσινο, άλση, πάρκα, πεζόδρομοι, αρχαιολογικοί χώροι, δεντροστοιχίες, διαζώματα σε λεωφόρους κτλ.),  χωρίς καταγραφή του είδους και της ποιότητας του πρασίνου (χαμηλό/ υψηλό πράσινο), χωρίς να διαχωρίζει σε αστικό/ περιαστικό πράσινο στη βάση της διαφορετικής τους λειτουργικότητας.
Από την «Χάρτα» λείπει μια αναλυτική καταγραφή του πρασίνου και των ελεύθερων χώρων της πόλης, λείπει ένα μητρώο ήδη αποκτημένων και προς απαλλοτρίωση οικοπέδων, και λείπει βέβαια ο σχεδιασμός λειτουργικών δικτύων πρασίνου εντός της πόλης που πραγματικά θα βελτιώσουν το μικροκλίμα και την καθημερινή ποιότητα ζωής των κατοίκων.

Η «Χάρτα Πρασίνου» εκφράζεται αποκλειστικά σε τετραγωνικά μέτρα, φτάνοντας στο συμπέρασμα ότι ακόμη και στο 6ο διαμέρισμα του Δήμου Αθηναίων, δηλαδή στην περιοχή της Κυψέλης και των Πατησίων, το πράσινο ανέρχεται σε 5,9 τ.μ. ανά κάτοικο.
Γίναμε Ευρώπη λοιπόν…

Μεγάλες Αστικές Αναπλάσεις… η εξής μια.
 
 
Εδώ και ένα χρόνο, μόνη παρέμβαση του δήμου για την ανάπλαση μεγάλων χώρων πρασίνου αφορά την υπογραφή του συμφωνητικού του Δήμου με την ΠΑΕ Παναθηναϊκός. Παρέμβαση που μόνο κατ’ όνομα αφορά τη δημιουργία ελεύθερων χώρων πρασίνου και αναψυχής, καθώς με πρόσχημα την κατασκευή του γηπέδου του ΠΑΟ στον Βοτανικό, πολεοδομούνται και αποδίδονται σε οικοδομική και οικονομική εκμετάλλευση χαρακτηρισμένοι χώροι πρασίνου, με βάση προεδρικό διάταγμα.

Έτσι, παρά το γεγονός ότι το γήπεδο της ΠΑΕ ΠΑΟ, χρειάζεται 40 στρέμματα, ο δήμος  παραχωρεί συνολική έκταση 97 στρεμμάτων, ενώ παραδίπλα χτίζεται ήδη εμπορικό κέντρο ιδιοκτησίας του κ. Βωβού και προγραμματίζεται να ανεγερθεί το νέο δημαρχιακό μέγαρο, που θα στεγάζει όμως και εμπορικές χρήσεις!

Όλα αυτά τα πλάνα παρουσιάζονται στο δημοτικό συμβούλιο και την κοινή γνώμη «σαλαμοποιημένα», τμηματικά με αφορμή την έγκριση οικονομικού χαρακτήρα συμβάσεων (που περιέχουν δυσμενείς όρους για το δημόσιο συμφέρον) και χωρίς να έχει παρουσιαστεί το συνολικό σχέδιο ανάπλασης της περιοχής (masterplan). Την ίδια ώρα που, ενθαρρυμένα από την δημόσια επιδότηση της ιδιωτικής κερδοσκοπίας, τα κεφάλαια real estate τοποθετούνται στην ευρύτερη περιοχή του Ελαιώνα αναμένοντας τους επόμενους γύρους προνομιακών εντάξεων στο σχέδιο πόλης…

Όσον αφορά τους άλλους μεγάλους ελεύθερους χώρους της Αθήνας, το Μητροπολιτικό Πάρκο στο Γουδή και τα Κουντουριώτικα, βρίσκονται μπλεγμένοι στο λαβύρινθο των αρμοδιοτήτων μεταξύ Δήμου και Κεντρικής Διοίκησης. Απούσας μιας περισσότερο παρεμβατικής και διεκδικητικής πρωτοβουλίας του δήμου, ελπίζουμε όταν κάποια στιγμή αποδοθούν στους πολίτες να έχει μείνει λίγος ελεύθερος χώρος για πάρκο. Τέλος, η τύχη της ανάπλαση του Προμπονά προς το παρόν αγνοείται, αφού το περιβόητο πρόγραμμα «Οξυγόνο», παρά τα επίμονα αιτήματα των δημοτικών συμβούλων της Ανοιχτής Πόλης και τις κινητοποιήσεις των κατοίκων δεν έχουν παρουσιαστεί ποτέ στο Δημοτικό Συμβούλιο.


Μετακινήσεις στην έρημο του ΙΧ…
 
Στην Αθήνα που όλοι συμφωνούν ότι το κυκλοφοριακό αποτελεί βασικό πρόβλημα της πόλης, το δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας, παρά τα επανειλημμένα αιτήματα της Ανοιχτής Πόλης, ένα χρόνο τώρα δεν έχει συζητήσει ούτε μια φορά συνολικά για το ζήτημα των μετακινήσεων. Έτσι είναι χαρακτηριστικό πως η πολυδιαφημισμένη ελεγχόμενη στάθμευση δεν μπορεί να παίξει το ρόλο της για την ανακούφιση κεντρικών οδών από την μακροχρόνια στάθμευση ΙΧ και έχει καταλήξει καθαρά εισπρακτικό μέτρο, ενώ τα υπόγεια πάρκινγκ χωροθετούνται και κατασκευάζονται απειλώντας δημόσιους χώρους πρασίνου. Η ζωή των πεζών παραμένει δύσκολη, αφού τα πεζοδρόμια – ειδικά εκτός τουριστικού κέντρου - είναι στο κακό τους το χάλι και καμιά νέα πεζοδρόμηση δεν έχει δρομολογηθεί.
Η Αθήνα, όμως, μάλλον πρέπει να έχει κάποια ιδιαιτερότητα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αλλιώς πώς να αντιληφθούμε τη δήλωση του δημάρχου ότι «στο κέντρο της Αθήνας είναι εξαιρετικά δύσκολο να φτιάξουμε ποδηλατόδρομους, χωρίς να κινδυνεύει η ακεραιότητα του ποδηλάτη», τη στιγμή που οι περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις υιοθετούν μέτρα που ευνοούν τη χρήση του ποδηλάτου.

Μάλλον αυτό εξηγεί και το γιατί η έτοιμη μελέτη του Πολυτεχνείου για την δημιουργία δικτύου ποδηλατοδρόμων παραμένει καταχωνιασμένη στα συρτάρια των υπηρεσιών του δήμου. Όσοι πίστεψαν το προεκλογικό πρόγραμμα του δημάρχου («Ενθαρρύνουμε τη χρήση του ποδηλάτου ως μέσου μετακίνησης: Δημιουργούμε θέσεις για τη στάθμευσή του και ποδηλατοδρόμους σε όσα πεζοδρόμια και δρόμους το επιτρέπουν»), μάλλον πρέπει να το σκεφτούν ξανά.
 
 
Νέα κόλπα στη δημοτική διοίκηση
 
 
Ο κανόνας στη λειτουργία του Δήμου είναι η «συνεργασία» με τον ιδιωτικό τομέα και η ανάθεση των βασικών προγραμμάτων του δήμου σε ιδιώτες. Πρακτική που απαξιώνει τις δημοτικές υπηρεσίες και τα στελέχη και υπαλλήλους τους, που πολλές φορές μένουν χωρίς αντικείμενο, αλλά και στοιχίζει ακριβά στον δήμο.

Την ίδια στιγμή, με την πρακτική της η δημοτική αρχή, περιορίζει τη δυνατότητα ουσιαστικής άσκησης δημοκρατικού ελέγχου από την αντιπολίτευση. Κομβικές διαπαραταξιακές επιτροπές, όπως η σχεδίου πόλης, υπολειτουργούν, ενώ η επιτροπή απαλλοτριώσεων και η επιτροπή περιβάλλοντος έχουν συνεδριάσει μόλις μια φορά.
Βασικές αποφάσεις του δήμου λαμβάνονται από «υπηρεσίες» που έχουν συσταθεί ad hoc και λειτουργούν εκτός «οργανογράμματος» του δήμου, μακριά από τον δημοκρατικό έλεγχο του δημοτικού συμβουλίου.
Χαρακτηριστικό είναι ότι στο δημοτικό συμβούλιο δεν είναι λίγες οι φορές που δεν έχει δοθεί ο λόγος σε επιτροπές κατοίκων.
 
 
Ιστορική αμνησία
 
 
Όπως κάθε υποψήφιος που σέβεται τον εαυτό του, έτσι και ο κ. Κακλαμάνης προεκλογικά διακήρυττε ότι θα αναδείξει την ιστορική μνήμη της πόλης. Όμως το παράδειγμα της Αγοράς της Κυψέλης είναι πολύ χαρακτηριστικό Οι κάτοικοι κατάφεραν να λειτουργήσουν την αγορά ως έναν ανοιχτό χώρο πολιτισμού, εμποδίζοντας το γκρέμισμά της για τη δημιουργία πάρκινγκ, όμως ο δήμος είναι απολύτως απών από την προσπάθεια τους. Ανεπισήμως οι κάτοικοι της Κυψέλης χαρακτηρίζονται «καταληψίες», ενώ επισήμως ο δήμος δεν προχωράει ούτε καν στις απαραίτητες εργασίες για την αποκατάσταση του διατηρητέου κτηρίου της Αγοράς. Ομοίως, το σπίτι της Λέλας Καραγιάννη παραμένει εγκαταλειμμένο, ενώ για τις Προσφυγικές πολυκατοικίες της Αλεξάνδρας, έκπληκτοι ακούσαμε στο δημοτικό συμβούλιο την ιδέα του Δημάρχου να διατηρήσουμε ένα - δυο και να κατεδαφίσουμε τις υπόλοιπες παρά την αντίθετη απόφαση του ΣτΕ…
Τέλος ακόμη περιμένουμε εκείνη την συζήτηση στο δημοτικό συμβούλιο σχετικά με τα κτήρια στην Διονυσίου Αρεοπαγίτου που μας είχε υποσχεθεί ο δήμαρχος από το προηγούμενο Φθινόπωρο.
 
 
Η καθαριότητα είναι μίση αρχοντιά
 
 
Παρά τις επενδύσεις που είχαν γίνει την περίοδο των ολυμπιακών αγώνων για την αγορά νέου εξοπλισμού, η Αθήνα είναι τον τελευταίο ένα χρόνο πιο βρώμικη από ποτέ. Ο ακριβός τότε εξοπλισμός σκουριάζει παραμελημένος (χωρίς σέρβις και ανταλλακτικά) στα συνεργεία, την ίδια στιγμή που ο δήμος προμηθεύεται νέο με… leasing (ώστε να πληρώσουν οι επόμενες γενιές δημάρχων και δημοτών). Εν τω μεταξύ, ο δήμος μόλις πριν μια εβδομάδα ανακοίνωσε ότι ξεκινάει μια διαφημιστική καμπάνια για την καθαριότητα.

Η αλήθεια είναι πως για να σεβαστούν οι πολίτες την πόλη, πρέπει και η πόλη να δείξει πρώτη το σεβασμό της: πως όμως να πείσει η δημοτική αρχή για τις προθέσεις και το σχεδιασμό της όταν συχνές είναι οι αναφορές πως οι κάδοι της ανακύκλωσης αδειάζονται σε κοινά απορριμματοφόρα με προορισμό τη χωματερή, ενώ το κυνήγι των μπλε κάδο, που μετακινούνται από γειτονιά σε γειτονία, καλά κρατεί.
Η ανακύκλωση, που ξεκίνησε «πιλοτικά» πριν τις εκλογές του Οκτώβρη 2006, γρήγορα απαξιώθηκε από την επιπολαιότητα της δημοτικής αρχής και τις προστριβές της με τους αρμόδιους φορείς. Αποτελεί ήδη μια από τις μεγάλες αποτυχίες της σημερινής δημοτικής αρχής που, όσο και να προσπαθεί να «αγοράσει χρόνο» με διάφορες ανακοινώσεις και νέους πειραματισμούς, αποδεικνύει πως δεν είχε και δεν έχει κανένα σοβαρό σχεδιασμό για το Νο.1 πρόβλημα της μεγαλούπολης: τα σκουπίδια.
 
 
Αυθαίρετες  κατασκευές
 
Εδώ και ένα χρόνο, παρά τις κινητοποιήσεις των κατοίκων αλλά και έγγραφα αρμόδιων υπηρεσιών του Δήμου (Πολεοδομία) που πιστοποιούν παρανομίες, ο Δήμος Αθηναίων δεν έχει αφαιρέσει ούτε μια παράνομη κεραία κινητής τηλεφωνίας. Ομοίως, την ίδια στιγμή που άλλοι δήμοι της Αττικής απομακρύνουν τις παράνομες διαφημιστικές πινακίδες, οι οποίες ευθύνονται για πολλά θανατηφόρα δυστυχήματα, ο δήμος της Αθήνας περιορίζεται στην επιβολή προστίμων. Πρόστιμα που αντί να επανορθώνουν και να περιορίζουν τις παρανομίες, λειτουργούν περισσότερο ως ένα πιο τσουχτερό ενοίκιο.

Στο Πεδίον του Άρεως πέντε πρωτόκολλα κατεδάφισης δεν αποδείχθηκαν ικανά για την κατεδάφιση των παράνομων εγκαταστάσεων του Πανελληνίου. Ίσως γιατί ο ίδιος ο δήμαρχος έχει επανειλημμένα ταχθεί δημοσίως υπέρ του «ευεργέτη» καταπατητή.
 
 
Κοινωνική πολιτική;  Μόνο με σπόνσορες!
 
 
Η κοινωνική Πολιτική του Νικήτα Κακλαμάνη αφορά κατά κύριο λόγο επικοινωνιακού χαρακτήρα, ενέργειες που βασίζονται στην συνεργασία του Δήμου με μεγάλες εταιρείες. Παράδειγμα αποτελεί η δημιουργία του Κοινωνικού Παντοπωλείου σε συνεργασία με μεγάλη πολυεθνική super market αλλά και η εξαγγελία της λειτουργίας του «Ξενοδοχείου των Φτωχών» με χορηγία του ΙΚΕΑ.

Στα δημοτικά ιατρεία, που παραμένουν υποστελεχωμένα και χωρίς εξοπλισμό, η δημοτική αρχή ανοίγει την πόρτα σε ιδιωτικές εταιρείες παροχής προϊόντων υγείας για την προώθηση των «υπηρεσιών» τους.

Ζητούμενο παραμένει η πραγματική κοινωνική πολιτική που θα καταγράψει τις συνολικές ανάγκες και, σε συνεργασίας με συναρμόδιους κρατικούς φορείς και ενώσεις πολιτών θα απαντήσει με ουσιαστικό τρόπο – και όχι «φιλανθρωπικά» - στα προβλήματα.
 
 
Ασφάλεια- Καταστολή-Δικαιώματα
 
 
Πάντα «στην καρδία των προβλημάτων», ο δήμαρχος σε πρόσφατη συνέντευξή του δήλωνε ότι είναι αποφασισμένος να σηκώσει το ζήτημα της ασφάλειας ψηλά και να αναβιώσει το μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ ΕΛΑΣ και Δημοτικής Αστυνομίας, με κοινές περιπολίες των δύο σωμάτων σε «προβληματικές» περιοχές, ενώ, έξω από το Μέγαρο Μαξίμου, μας υπενθύμισε με νόημα ότι οι δημοτικοί αστυνομικοί δεν οπλοφορούν.

Εν των μεταξύ, η δημοτική αστυνομία, που θα μπορούσε να λειτουργήσει σαν προασπιστής του δημόσιου χώρου από παραβάσεις καταστημάτων και αυτοκινήτων, από τα σκουπίδια και τις διάφορες μορφές ρύπανσης, απασχολείται με το κυνηγητό και το κρυφτούλι με μετανάστες μικροπωλητές… Εύκολος στόχος!

Ο Δήμος «ένιψε τα χείρας του» για το ζήτημα των Ρομά του Βοτανικού που έστεκαν στη μέση της γνωστής «ανάπλασης», αρκούμενος απλώς να καλύψει την εκδίωξή τους σε άλλες περιοχές της Αθήνας και περιμένοντας να λειτουργήσουν και εκεί οι μηχανισμοί του κοινωνικού αυτοματισμού…

Σταχυολογώντας και άλλα από τα πεπραγμένα του κ. Δημάρχου, δεν μπορούμε παρά να θυμηθούμε τις ιδέες του για εγκατάσταση καμερών ασφαλείας στις παιδικές χαρές, και για «περιορισμό» των διαδηλώσεων που «βλάπτουν την εμπορική κίνηση» αλλά και την πεισματική άρνησή του να θέσει ο Δήμος υπό την αιγίδα του το φεστιβάλ ομοφυλόφιλης περηφάνιας 2007.

Με βάση τον πρώτο χρόνο θητείας της νέας δημοτικής αρχής, εκτιμάμε πως στα ζητήματα δικαιωμάτων διακρίνουμε ξεκάθαρα τις εκλεκτικές συγγένειες μεταξύ των κομμάτων της ελληνικής (ακρο)δεξιάς που υποστηρίζουν τον συνδυασμό Κακλαμάνη.
 
 
Έξω πάμε καλά!
 
Κατά τα άλλα, ο Δήμος συμμετέχει πλέον στη «συμμαχία C40 των μεγάλων πόλεων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής» και ανακοινώνει συμβολικά προγράμματα όπως η κατάργηση της πλαστικής σακούλας (που θα αντικατασταθεί στα super market – χωρίς την αντίστοιχη αφαίρεση της επιβάρυνσης που πληρώνει ήδη ο καταναλωτής – από πληρωμένη πάνινη/ βιοδιασπώμενη τσάντα), αλλά και την εκστρατεία «Φωτίζομαι λιγότερο» με… δεκάλεπτο κλείσιμο των φώτων του δημαρχείου και του Λυκαβηττού.
Ας μην ξεχάσουμε βέβαια την πρόταση προς την ΕΕ για τη θέσπιση της «οικολογικής πρωτεύουσας της Ευρώπης» (!?).