Σπατάλη για το πότισμα

Οι χαμένοι δρόμοι του νερού στην Αθήνα, οδηγούν στο πράσινο. Ο υδάτινος πλούτος της Αθήνας -όπου δεν έχει εγκλωβιστεί κάτω από τόνους τσιμέντου- είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τους δημόσιους χώρους πρασίνου στον αστικό ιστό και τη συντήρησή τους. Στα όρια του Δήμου Αθηναίων έχουν χαρτογραφηθεί 44 πηγές νερού (γεωτρήσεις, πηγάδια, επιφανειακά νερά), οι οποίες και αξιοποιούνται για την κάλυψη των αναγκών άρδευσης, παρέχοντας σε ημερήσια βάση σχεδόν 10.000 κυβικά μέτρα νερού.

Στα έγκατα της πόλης, κάτω από πλατείες, άλση και λόφους, κυλάει νερό ικανό να τροφοδοτήσει τους πράσινους χώρους όλου του αθηναϊκού κέντρου. Οι πηγές στην πλατεία Γεωργιάδη κάτω από την Πέτρου Ράλλη, στο Γκάζι, στην πλατεία Λαμπρινής στο Γαλάτσι, στο άλσος Λαγγίνου κοντά στο Καλλιμάρμαρο, στην πλατεία Ανθέων στην περιοχή Προμπονά, στη Βαφειοχωρίου στο Πολύγωνο και ο ιστορικός Ηριδανός παράγουν το μεγαλύτερο όγκο νερού που αθροιστικά με τις υπόλοιπες προσφέρουν (σε αρδευτική περίοδο 240 ημέρων) 2.335.000 κυβικά μέτρα νερού το χρόνο! Από αυτά, ο Δήμος Αθηναίων περιορίζεται στην αξιοποίηση μόνο του 20%.

«Η άντληση του υπόλοιπου νερού προϋποθέτει έργα, που θα προκαλέσουν μεγάλη αναστάτωση στους Αθηναίους. Φανταστείτε τι θα γινόταν αν σκάβαμε όλους τους δρόμους της πόλης για την ανάπτυξη του δικτύου», εξηγεί ο τεχνικός Γεωπονίας της Διεύθυνσης Πρασίνου Αθηναίων, Γιώργος Θέος. Κατά συνέπεια, το δίκτυο μικρής εμβέλειας που έχει αναπτυχθεί γύρω από τις γεωτρήσεις αρκείται στο να ποτίζει τον κεντρικό χώρο πρασίνου με τον οποίο συνορεύει και δύο ή τρεις γειτονικούς χώρους ακόμα, ενώ τους καλοκαιρινούς μήνες γίνεται μεταφορά με βυτία από τις γεωτρήσεις με υψηλή παροχή νερού - κυρίως για το πότισμα δεντροστοιχιών του Κέντρου.

Κατά αυτόν τον τρόπο, συντηρούνται περίπου 100 δημόσιοι χώροι του δήμου που αντιστοιχούν σε 400 στρέμματα πρασίνου, με σημαντικότερους το πάρκο της Ακαδημίας Πλάτωνος, την πλατεία Λαμπρινής, τον κήπο του Σεράφειου Κολυμβητηρίου, το άλσος του Θησείου και τον πεζόδρομο της Αποστόλου Παύλου. «Το πράσινο του Θησείου από τα παρτέρια στον πεζόδρομο της Ερμού ως την πλατεία Ασωμάτων αρδεύεται από τον Ηριδανό. Αφετηρία ήταν τα έργα του μετρό γιατί μέχρι τότε το νερό μεταφερόταν με βυτία. Σε συνεργασία με την Αττικό Μετρό, την Αρχαιολογική Υπηρεσία και την Εταιρία Ενοποίησης των Αρχαιολογικών Χώρων, καταφέραμε να το αξιοποιήσουμε σωστά», λέει ο κ. Θέος.

Η περίπτωση του Ηριδανού είναι, ωστόσο, η εξαίρεση και όχι ο κανόνας στην ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων του Δήμου Αθηναίων. Το πότισμα της πλειονότητας των πράσινων χώρων της πόλης γίνεται με νερό της ΕΥΔΑΠ, καταναλώνοντας ετησίως 1,2 εκατ. κυβικά μέτρα πόσιμου νερού, κόστους 1,3 εκατ. ευρώ. «Ο Δήμος Αθηναίων θα πρέπει να βρει μια πιο σοβαρή δικαιολογία από την όχληση των κατοίκων για να μην προχωρήσει στα έργα άντλησης και δικτύωσης των πόρων του. Η χρονική στιγμή που θα αναγκαστεί να το κάνει δεν είναι μακριά, καθώς βρισκόμαστε ήδη σε κατάσταση λειψυδρίας», τονίζει ο Γιώργος Στουρνάρας, καθηγητής Υδρογεωλογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρόεδρος της Ελληνικής Υδρογεωλογικής Επιτροπής. «Η κατανάλωση νερού στην Αθήνα αυξάνεται όσο αυξάνεται ο πληθυσμός της και (υποτίθεται πως) βελτιώνεται το βιοτικό επίπεδο. Σε λίγο τα προβλήματα θα είναι απείρως πιο μεγάλα και δισεπίλυτα. Δεν θα πρέπει να προσμετράται το πολιτικό κόστος όταν το θέμα του νερού οφείλει να βρίσκεται σε απόλυτη προτεραιότητα». Πόσο μάλλον, όταν το μη αντλούμενο νερό συνδέεται με ένα μείζον διακύβευμα για την πόλη, όπως είναι το πράσινο.

Η αξιοποίηση των υποβαθμισμένων νερών της Αθήνας ξεκίνησε το 1992, όταν η λειψυδρία και η απαγόρευση της άρδευσης έφεραν σε αδιέξοδο το μέλλον του πρασίνου. Εκτοτε, το δίκτυο έχει μείνει στάσιμο, αν και στα σχέδια του Δήμου Αθηναίων συγκαταλέγεται η επέκταση των κεντρικών δικτύων.