Σχολείο-πολυκατοικία στο κέντρο της Αθήνας
Το προαύλιο είναι υπερβολικά μικρό για να χωρέσει τα παιχνίδια των 150 μαθητών δημοτικού σχολείου σε κάθε διάλειμμα. Αλλωστε δεν πρόκειται ουσιαστικά για προαύλιο αλλά για μια αυλή γύρω από πολυκατοικίες, ενώ και το κτίριο στο οποίο στεγάζεται το 139ο Δημοτικό Σχολείο, στα Ανω Πατήσια, μοιάζει περισσότερο με πολυκατοικία παρά με σχολείο.
Στο ισόγειο και τον πρώτο όροφο μόνο, γιατί στους άλλους δύο –ακριβώς πάνω από τις αίθουσες διδασκαλίας του δημοτικού– φιλοξενούνται γραφεία εταιριών. Την ίδια στιγμή που μια έκταση δέκα στρεμμάτων, η οποία ανήκει στον Οργανισμό Σχολικών Κτιρίων (ΟΣΚ) εδώ και δεκαπέντε χρόνια, νοικιάζεται για πάρκινγκ.
«Επί της ουσίας το προαύλιο είναι μια αυλή πολυκατοικιών», εξηγεί ο πρόεδρος του Συλλόγου Δασκάλων «Αθηνά», κ. Γιώργος Παζάλος. Εξάλλου, ακόμα και η έξοδος κινδύνου του σχολείου σε μια πολυκατοικία οδηγεί. Χαρακτηριστικά λέει η πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων του σχολείου, κυρία Ευθυμία-Παναγιώτα Καλογιάννη: «Η πόρτα ανοίγει προς τα μέσα και οδηγεί μέσω ενός διαδρόμου στην είσοδο της διπλανής πολυκατοικίας. Είναι δυνατόν να επικρατεί αυτή η κατάσταση σε ένα σχολείο του κέντρου της Αθήνας; Μισθωμένο κτίριο να φιλοξενεί το σχολείο, ενώ ο χώρος του παλιού εργοστασίου της Εριουργίας, που είναι αγορασμένος από το 1995 από τον ΟΣΚ, να παραμένει ανεκμετάλλευτος;»
Το κτίριο του σχολείου είναι παλιό και σύμφωνα με τους γονείς και τους δασκάλους σε καμιά περίπτωση δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να στεγάσει με ασφάλεια τους μαθητές.
«Χρησιμοποιείται περισσότερα από τριάντα χρόνια και είναι εντελώς ακατάλληλο», εξηγεί η κ. Καλογιάννη. Ο σεισμός του 1999 είχε ως αποτέλεσμα να γκρεμιστούν ορισμένοι από τους ενδιάμεσους τοίχους που χωρίζουν τις τάξεις, ενώ έκτοτε έχει απαγορευτεί η χρήση του υπόγειου χώρου, ο οποίος μέχρι τότε χρησιμοποιούνταν για τις εκδηλώσεις του σχολείου. Εν τω μεταξύ, ο παλιός καυστήρας του κτιρίου είναι τοποθετημένος ακριβώς κάτω από τη σκάλα, προβληματίζοντας ακόμα περισσότερο τους γονείς. «Δεν ξέρουμε σε τι κατάσταση βρίσκεται, ενώ αν συμβεί κάποιο ατύχημα θα καταρρεύσει όλη η σκάλα, εγκλωβίζοντας τα παιδιά στον πρώτο όροφο», λέει η κ. Καλογήρου.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του ΟΣΚ, το δημοτικό σχολείο θα έπρεπε να είχε μεταστεγαστεί σε καινούργιο κτίριο στο χώρο της «Εριουργίας». Η έκταση, μάλιστα, είναι τόσο μεγάλη που μπορεί –και προβλέπεται– να φιλοξενήσει εκτός από το δημοτικό, ένα Νηπιαγωγείο, ένα Γυμνάσιο και το 8ο Ειδικό Σχολείο. Σε μια περιοχή που η ανάγκη για νέα σχολικά κτίρια είναι επιτακτική. Οπως εξηγεί ο κ. Ανδρέας Θεολόγου, γραμματέας της Ενωσης Γονέων και Κηδεμόνων του 5ου Διαμερίσματος Αθηνών, «Το 5ο Διαμέρισμα έχει πολλά σχολεία φορτωμένα στην Γκράβα, με αποτέλεσμα οι μαθητές της συγκεκριμένης περιοχής να είναι αναγκασμένοι είτε να ταξιδεύουν για να πάνε στο σχολείο είτε να στοιβάζονται σε κτίρια όπως το 139ο Δημοτικό. Ο ΟΣΚ, όμως, αντί να προχωρήσει στην κατασκευή των σχολικών κτιρίων, παραχωρεί την έκταση σε ιδιώτες για τη χρήση πάρκινγκ έναντι αμοιβής 4.200 ευρώ το μήνα».
Οι άθλιες συνθήκες των υφιστάμενων κτιριακών υποδομών, η πολύχρονη αναβλητικότητα των αρμόδιων φορέων και η εμπορευματοποίηση του χώρου που προορίζεται για σχολεία έχουν οδηγήσει τους γονείς, τους δασκάλους και τους κατοίκους της περιοχής σε συνεχόμενες διαμαρτυρίες και συγκεντρώσεις έξω από την «Εριουργία». Οπως εξηγεί ο κ. Γιάννης Γεωργάκος, ο οποίος μένει ακριβώς απέναντι από το παλιό εργοστάσιο: «Η εγκατάλειψη του χώρου έχει υποβαθμίσει την περιοχή. Το παλιό κτίριο έχει μετατραπεί σε εστία μόλυνσης και σκουπιδότοπο. Μπορεί οι μαθητές να δημιουργούν λίγο θόρυβο, αλλά ως γείτονας πιστεύω πως η δημιουργία σχολείων είναι η μόνη λύση για να αναβαθμιστεί η περιοχή, ενώ ένα κομμάτι της έκτασης μπορεί να γίνει πράσινο». Παρά τις επιθυμίες όλων, ωστόσο, το κτίριο της «Εριουργίας» συνεχίζει να φιλοξενεί ποντίκια αντί για μαθητές.
Τι λέει ο ΟΣΚ
Ο χώρος της «Εριουργίας» ανήκει στον ΟΣΚ εδώ και δέκα χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, κανένα σχολείο δεν έχει χτιστεί μέχρι σήμερα. Οπως λέει ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΚ, κ. Παν. Παταργιάς: «Η “Εριουργία” αποτελεί βασική μας προτεραιότητα. Οι μελέτες και οι πιστώσεις είναι έτοιμες, ωστόσο η διαδικασία κωλυσιεργεί εξαιτίας των εγκρίσεων από τα υπουργεία Πολιτισμού και ΠΕΧΩΔΕ». Σύμφωνα με τον κ. Παταργιά: «Οι χώροι του εργοστασίου καταλαμβάνονται από περιθωριακούς. Το πάρκινγκ χρησιμεύει στην προστασία του χώρου και φυσικά είναι μια πηγή εσόδων για τον Οργανισμό, χωρίς ωστόσο να είναι ο λόγος που εμποδίζει τη διαδικασία κατασκευής σχολικών κτιρίων».
Στις αίθουσες μετά το 2010
Από το 2009 θα ξεκινήσουν οι εργασίες για την κατασκευή νέου σχολείου στην οδό Χατζηαποστόλου, στα Σεπόλια, όπου σήμερα στοιβάζονται 600 μαθητές
Το κτίριο της οδού Χατζηαποστόλου στα Σεπόλια έχει κατασκευαστεί για να φιλοξενεί ένα σχολείο. Λόγω έλλειψης άλλου κτιρίου στην περιοχή, ωστόσο, στις αίθουσές του συστεγάζονται τόσο το 50ό Γυμνάσιο Αθηνών όσο και το αντίστοιχο Λύκειο, τα οποία εναλλάσσονται μεταξύ της πρωινής και απογευματινής βάρδιας. Το κτίριο είναι παλιό, έχει διάφορες ελλείψεις και η εικόνα που παρουσιάζει δεν είναι η καλύτερη. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι πως δεν χωράει όλους τους μαθητές. Οπως εξηγεί ο κ. Δ. Κατής, μέλος της Ενωσης Γονέων και Κηδεμόνων του 4ου Διαμερίσματος Αθηνών:
«Στο κτίριο συστεγάζονται περίπου 600 μαθητές γυμνασίου και λυκείου. Οι μαθητές του γυμνασίου είναι πολλοί, αλλά οι περισσότεροι φεύγουν πριν από το λύκειο γιατί οι συνθήκες είναι άθλιες. Προτιμούν να πηγαίνουν σε κάποιο μακρινό σχολείο παρά στο συγκεκριμένο».
Η ειρωνεία είναι πως ακριβώς δίπλα του υπάρχει ένα ελεύθερο οικόπεδο, το οποίο μάλιστα ανήκει στον ΟΣΚ. Σύμφωνα με τον κ. Κατή: «Ο ΟΣΚ το έχει αγοράσει από το 2000, αλλά δεν το έχει κτίσει ακόμα. Αντίθετα, κατά διαστήματα το νοικιάζει σε ιδιώτες ως χώρο στάθμευσης, ενώ μία χρονιά το είχε παραχωρήσει σε ένα λούνα παρκ». Η αγανάκτηση για την εικόνα τόσο του πάρκινγκ όσο και του Λούνα Παρκ, στο χώρο που θα έπρεπε να βρίσκεται το σχολείο τους, οδήγησε μαθητές και γονείς σε κινητοποιήσεις και διαμαρτυρίες που εμπόδισαν τον ΟΣΚ να νοικιάσει εκ νέου το οικόπεδο σε ιδιώτη για τη χρήση πάρκινγκ. Ετσι, λοιπόν, από το 2006 έχει πάψει να χρησιμοποιείται για άλλες χρήσεις, χωρίς ωστόσο να έχει προχωρήσει η ανέγερση σχολικού κτιρίου.
Ο διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού, κ. Π. Παταργιάς, εξηγεί: «Για μία ακόμη φορά συναντήσαμε δυσκολίες με τη διαδικασία χαρακτηρισμού του ως σχολικού χώρου. Η εμπλοκή μάλιστα της Αττικό Μετρό μάς καθυστέρησε περισσότερο από όσο περιμέναμε». Τελικά, η διαδικασία ολοκληρώθηκε τον περασμένο Μάιο. Τα συνεργεία του ΟΣΚ όμως ακόμα δεν έχουν φτάσει για να χτίσουν. «Πράγματι, η διαδικασία θα μπορούσε να έχει ξεκινήσει κάποιους μήνες νωρίτερα. Εχει, ωστόσο, δρομολογηθεί και οι εργασίες πρόκειται να ξεκινήσουν το Μάιο του 2009», συμπληρώνει ο κ. Παταργιάς. Για να ολοκληρωθούν, όμως, χρειάζονται περίπου ενάμιση χρόνο, που σημαίνει πως οι μαθητές δεν πρόκειται να μπουν στο καινούργιο σχολείο ούτε φέτος, αλλά ούτε και του χρόνου.
