Αντισυνταγματική σύμφωνα με το Ε’ τμήμα του ΣτΕ η «Διπλή Ανάπλαση»

Οι δικαστές του Ε' τμήματος του ΣτΕ υπό την προεδρία του Κων. Μενουδάκου έκριναν κατά πλειοψηφία ότι διατάξεις του νόμου 3481/2006 είναι αντίθετες στο Σύνταγμα (άρθρο 24) αλλά και την κοινοτική οδηγία (2001/42/ΕΚ) με κεντρικό επιχείρημα ότι συνεπάγονται σοβαρή και όχι απλώς οριακή επιβάρυνση του οικιστικού περιβάλλοντος και ανατρέπουν με αποσπασματική παρέμβαση, τον συνολικό σχεδιασμό της περιοχής. Και όλα αυτά χωρίς να προκύπτει ότι η μεταβολή αυτή υπαγορεύτηκε από πολεοδομική ανάγκη. Αφορμή για τη γνωμοδότησή τους αποτέλεσε προεδρικό διάταγμα που επιφέρει πολεοδομικές τροποποιήσεις σε προηγούμενο του 1995 για τον Ελαιώνα, όπως είναι η κατάργηση και έγκριση οδών ή η δημιουργία νέων οικοδομικών τετραγώνων κ.λπ. Λόγω της αντισυνταγματικότητας των ρυθμίσεων, το διάταγμα θα κριθεί οριστικά από την Ολομέλεια.

Ως προς το ζήτημα εάν τίθενται νέα εμπόδια για την κατασκευή του γηπέδου του Παναθηναϊκού, δικαστές του ΣτΕ τόνιζαν ότι καθοριστικό ρόλο για την ακύρωση του έργου θα παίξει μια ενδεχόμενη προσφυγή που θα προσβάλει διοικητική πράξη για την ανέγερση του γηπέδου, πράγμα που μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει.

Αποσυνδέουν, δηλαδή, μια οριστική κρίση περί αντισυνταγματικότητας των ρυθμίσεων από την κατασκευή του γηπέδου.

Πάντως, στη γνωμοδότησή τους δέχονται ότι μόνον η χωροθέτηση μεγάλης σύγχρονης αθλητικής εγκατάστασης «με δυναμική αρχιτεκτονική μορφή» που θα συμβάλει στην αναβάθμιση του αθλητισμού και στην αναψυχή των πολιτών, συνιστά πολεοδομική ανάγκη που δικαιολογεί την τροποποίηση του προηγούμενου ΠΔ του 1995, ακόμη και με περιορισμό του προβλεπόμενου κοινόχρηστου χώρου πρασίνου. «Μόνον, όμως, στο απολύτως αναγκαίο μέτρο και υπό την προϋπόθεση ότι εξετάστηκαν εναλλακτικές λύσεις και αποκλείστηκε το ενδεχόμενο εξευρέσεως καταλληλότερης για τον ανωτέρω σκοπό θέσης, είτε στην περιοχή του Ελαιώνα είτε στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας».

Το σκεπτικό της πλειοψηφίας αποτελεί κόλαφο για το ΥΠΕΧΩΔΕ, το οποίο επικρίνεται διότι επιχείρησε να περάσει τη διπλή ανάπλαση όχι με τη συνήθη διοικητική διαδικασία αλλά με τυπικό νόμο, χωρίς προηγουμένως να εκπονηθεί περιβαλλοντική μελέτη αλλά και διεξαγωγή διαβουλεύσεων «με τις αρχές και το κοινό», όπως απαιτεί η κοινοτική οδηγία. Επίσης, αποδοκιμάζεται η επιλογή του κράτους και της τοπικής αυτοδιοίκησης να μη διαθέσουν οικονομικούς πόρους για την αναγκαστική απαλλοτρίωση ιδιοκτησιών που απαιτούνται για τη δημουργία κοινόχρηστων χώρων. Ο ισχυρισμός που προβάλλουν ότι το κόστος είναι υπέρογκο και άρα καθιστά ανεφάρμοστο το Π.Δ. του 1995 «εκφέρεται αορίστως» και χωρίς τεκμηρίωση, αναφέρεται στη γνωμοδότηση.

Τονίζεται ακόμη ότι με το άρθρο 12 του επίμαχου νόμου (για τη δημιουργία υπερτοπικών πόλων) υπονομεύονται βασικές κατευθύνσεις του Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας αφού μειώνονται οι χώροι πράσινου, θεσπίζονται όροι δόμησης, οι οποίοι ως προς τον συντελεστή και το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος είναι ουσιωδώς μεγαλύτεροι απ' ό,τι προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς, ενισχύονται δραστηριότητες του τριτογενούς τομέα και προκαλείται κυκλοφοριακή επιβάρυνση της περιοχής από τις νέες πρόσθετες, ιδιαιτέρως εντατικές, χρήσεις. Και όλα αυτά παρά το γεγονός ότι στην «Περιβαλλοντική Εκθεση» που συνοδεύει τον νόμο διαπιστώνεται ότι υπάρχει αδήριτη ανάγκη αύξησης των κοινόχρηστων χώρων πράσινου στο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας.

Η γνωμοδότηση (μειοψήφησε ο σύμβουλος Αθ. Ράντος) κινείται στο ίδιο μήκος κύματος με την πρόσφατη εισήγηση του συμβούλου Επικρατείας Σπ. Μαρκάτη ενώπιον της Ολομέλειας του ΣτΕ, με την οποία ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση των κατοίκων και να ακυρωθεί η επίμαχη οικοδομική άδεια για την ανέγερση του νέου εμπορικού κέντρου. Και ο κ. Μαρκάτης αποσυνέδεσε με διάφορα νομικά επιχειρήματα, την τυχόν κατάργηση των επίμαχων διατάξεων από την κατασκευή του γηπέδου του Παναθηναϊκού. *

Της ΒΑΝΑΣ ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΥ - 12/03/2009